Η ΕΕ τα κάνει μαντάρα με τη γεωπολιτική του βαλκανικού αερίου

 

Αποφασισμένοι να παρακάμψουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο, οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών ενέκριναν την κατασκευή ενός Αδριατικού αγωγού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στην Ελλάδα. Μοιάζει να λειτουργεί στο χαρτί, αλλά δεν είναι. Είναι η τελευταία κίνηση στον καταδικασμένο σε ήττα πόλεμο της ΕΕ με τη Ρωσία για τους αγωγούς. ΟΙ κυριότεροι χαμένοι θα είναι οι καταναλωτές της ΕΕ και η βιομηχανία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόλις ενέκρινε τη συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής κυβέρνησης και της εταιρείας TAP AG για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Trans Adriatic Pipeline (TAP) που θα φέρει το Αζέρικο αέριο στην Ευρώπη. Η Δανή Επίτροπος για τον Ανταγωνισμό Margrethe Veestager δήλωσε “Ο αγωγός Trans Adriatic Pipeline θα φέρει νέο αέριο στην ΕΕ και θα αυξήσει την επάρκεια της παροχής ενέργειας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.” Στην εταιρεία TAP AG θα χορηγηθεί ένα καθεστώς φορολογικής ελάφρυνσης στην Ελλάδα. Για να πάρει τη συμφωνία  η φορτωμένη με χρέος ελληνική κυβέρνηση έδωσε μια φοροαπαλλαγή 35 ετών στην TAP, που είναι μια κοινοπραξία μεταξύ της BP, της Αζέρικης κρατικής εταιρείας ενέργειας SOCAR και Ιταλικές και Βελγικές εταιρείες. Ο TAP θα συνδέσει τον Νότιο διάδρομο αερίου της ΕΕ και θα μεταφέρει το αέριο από την Κασπία στην Ευρώπη, διασχίζοντας την Ελλάδα, την Αλβανία και την Αδριατική θάλασσα και μετά θα καταλήξει στη Νότια Ιταλία. Ο σχεδιαζόμενος αγωγός αναμένεται να έχει χωρητικότητα 10 δις κυβικά μέτρα αερίου ανά έτος.

Βιαστική απάντηση στη Gazprom

Η συμφωνία για τον TAP ανακοινώθηκε βιαστικά από τις Βρυξέλλες λίγες ημέρες αφότου η Ρωσική Gazprom ανακοίνωσε μια νέα πρόταση για την παροχή αερίου στα Βαλκάνια, ανεξάρτητα από την εμπόλεμη και δυσλειτουργική Ουκρανία.

Στις 25 Φεβρουαρίου 2016 η Gazprom ανακοίνωσε ένα νέο έργο για την κατασκευή ενός αγωγού κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα για να παραδίδει ρωσικό φυσικό αέριο στην Ελλάδα μέσω μιας μη κατονομαζόμενης τρίτης χώρας και να συνεχίζει στην Ιταλία. Ο γενικός διευθυντής της Gazprom, Aleksey Miller, η Δημοσία Επιχείρηση Αερίου (ΔΕΠΑ) της Ελλάδος και η ιταλική εταιρεία Edison SpA στη Ρώμη υπέγραψαν ένα μνημόνιο κατανόησης για το έργο, μια νέα προσπάθεια για την προμήθεια αερίου στη Νότια Ευρώπη. Θα απέφευγε και την Ουκρανία και την Τουρκία που έχει πολύ εχθρικές σχέσεις με τη Ρωσία λόγω της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους πέρυσι στη Συρία.

Μέχρι την εφαρμογή πίεσης από την Ουάσιγκτον μέσω της ΕΕ προς τη βουλγαρική κυβέρνηση να ακυρώσει το συμβόλαιό της για έναν αγωγό αερίου με τη Ρωσία, η Gazprom σχεδίαζε να συμπληρώσει τον υποθαλάσσιο αγωγό της στη Βαλτική Nord Stream I προς τη βόρεια Γερμανία με αυτό που ονόμαζε South Stream για τα κράτη της Νότιας Ευρώπης μέσω Βουλγαρίας. Προηγουμένως η Ρωσία ήθελε να διανέμει αέριο στην Ευρώπη μέσω του 40 δις δολαρίων αγωγού South Stream χωρητικότητας 63 δις κυβικών μέτρων που σκόπευε να περάσει μέσω Βουλγαρίας στη Σερβία, την Αυστρία την Ουγγαρία, εντελώς ανεξάρτητα από την Ουκρανία. Η πίεση των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτον προς τη Βουλγαρία και την Gazprom κατέστρεψε εκείνο το έργο. Οι Βρυξέλλες ισχυρίστηκαν ότι ο South Stream δεν ήταν συμβατός με το Τρίτο Πακέτο για την Ενέργεια της ΕΕ, που επινοήθηκε αυθαίρετα να εμποδίσει την αυξανόμενη παρουσία της Gazprom στην αγορά αερίου της ΕΕ. Αυτό τελικώς οδήγησε τον Ρώσο Πρόεδρο Πούτιν να ακυρώσει τον βουλγαρικό South Stream που είχε διαπραγματευτεί με τη Βουλγαρία ως το σημείο προσεδάφισης στις νότιες αγορές της ΕΕ. Καθώς οι Βρετανοί και άλλοι λαοί της ΕΕ αντιλαμβάνονται πλέον, δεν υπάρχουν εθνικά δικαιώματα για κυριαρχικές αποφάσεις στον κεντρικό σχεδιασμό της ΕΕ.

Την ίδια ημέρα τον Δεκέμβριο του 2014 στην Άγκυρα, κατά τη συνάντησή του με τον Ερντογάν και άλλους Τούρκους αξιωματούχους την περίοδο των φιλικών σχέσεων, ο Πούτιν ανακοίνωσε ότι η Gazprom και η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου BOTAŞ Petroleum Pipeline Corporation είχαν σοβαρές συνομιλίες για έναν υποθαλάσσιο αγωγό που θα τερμάτιζε στα σύνορα Τουρκίας-Ελλάδος. Από εκεί θα πήγαινε στην ΕΕ μέσω αγωγών που κατασκευής και ιδιοκτησίας των διαφόρων χωρών της ΕΕ και όχι της Gazprom, αποφεύγοντας την Τρίτη Οδηγία για την Ενέργεια. Τώρα που η Ρωσία έχει επιβάλει οικονομικές κυρώσεις στην Τουρκία λόγω της κατάρριψης του Ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους Su-24 military τον Νοέμβριο του 2015, ο τουρκικός αγωγός Turk Stream είναι επίσης νεκρός.

Οι ΗΠΑ παρεμβαίνει στον TAP

Μια εβδομάδα αφότου η Gazprom είχε συναντήσεις με την Ελλάδα και την Ιταλία για να υπογράψουν το νέο Μνημόνιο Κατανόησης για έναν νέο ρωσικό αγωγό αερίου που θα ονομάζονταν Ποσειδών, τα ελληνικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι “Η ΕΕ και οι ΗΠΑ αποστασιοποιούνται από την «τεχνητή αναπνοή» που θα δίδονταν στον αγωγό South Stream για τη μεταφορά ρωσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Ελλάδος και Ιταλίας.” Η διατύπωση είναι αποκαλυπτική. Τι νομικό έρεισμα έχει η κυβέρνηση των ΗΠΑ για να «αποστασιοποιείται» από μια Ελληνική, Ιταλική και Ρωσική συμφωνία για την ενέργεια; Έχουν αποκτήσει το δικαίωμα να ελέγχουν τις ενεργειακές ροές παγκοσμίως;

Το ατόπημα!

Υπάρχει κάποιο προβληματάκι με τη βιαστική κίνηση της Ουάσιγκτον να υπογραφεί μια συμφωνία με την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν να προμηθεύσει με αέριο την Ελλάδα. Έντονες ελλείψεις στην προσφορά αερίου υπερακτίως του Αζερμπαϊτζάν αναγκάζουν την Αζέρικη κυβέρνηση και την κρατική της εταιρεία πετρελαίου και αερίου, Socar, να ψάξει για πιθανές εισαγωγές αερίου από τη … ρωσική Gazprom.

Ο αντιπρόεδρος της Socar για τη στρατηγική ανάπτυξη Tofig Gahramanov ανακοίνωσε στις 19 Φεβρουαρίου ότι “η δραστηριότητα στο έργο OGPC της Socar έχει παγώσει προσωρινά.”

Το πρόβλημα για τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν και ιδιαίτερα για τη Socar είναι ότι παρά το γεγονός ότι ο υπουργός ενέργειας Natiq Aliev έχει δηλώσει ότι η συνολική παραγωγή θα αυξηθεί ελαφρώς από τα 29,1 δις. κ.μ. το 2015 στα 29.3 δις. κ.μ. το 2016, μια πτώση στην παραγωγή της Socar σημαίνει ότι οι υπάρχουσες υποχρεώσεις για εξαγωγές διακινδυνεύουν να την αφήσουν χωρίς αέριο για εγχώρια χρήση. Χωρίς αυτό να λέει τίποτα για τις νέες εξαγωγές προς την Ελλάδα υπό το έργο TAP που η Ουάσιγκτον και οι Βρυξέλλες σπρώχνουν.

Η κύρια πηγή αερίου του Αζερμπαϊτζάν για εξαγωγές από το γιγαντιαίο υπεράκτιο πεδίο Shah Deniz που λειτουργεί η BP έχει ήδη συμφωνηθεί για εξαγωγή στην Τουρκία και τη Γεωργία. Η BP λέει ότι η παραγωγή αερίου θα παραμείνει στάσιμη για αρκετά χρόνια στο μέλλον. Δεν υπάρχει αέριο για την Ελλάδα και την Ιταλία

Η όλη ενεργειακή γεωπολιτική της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών εναντίον του ρωσικού αερίου προκαλεί μεγάλες κρίσεις στις οικονομίες της Νότιας Ευρώπης. Η Σερβία μόλις ανακοίνωσε ότι με βεβαιότητα θα μείνει χωρίς ρωσικό αέριο δια μέσου της Ουκρανίας το 2019 και «μέχρι τότε πρέπει να βρει έναν τρόπο να πάρει αέριο.”

Τα σχέδια της Ουάσιγκτον να προσφέρει στις χώρες της ΕΕ αέριο από σχιστόλιθο σε υγροποιημένη μορφή δεν είναι καθόλου βιώσιμη εναλλακτική. Ο κλάδος του πετρελαίου και του αερίου από σχιστόλιθο στις ΗΠΑ βρίσκεται σε κρίση ύπαρξης, δεδομένων των πολύ χαμηλών τιμών πετρελαίου και αερίου. Το μέλλον για το σχιστολιθικό αέριο έχει χαρακτηριστεί από τους ειδήμονες του κλάδου ως «ζοφερό». Πολλές εταιρείες σχιστολιθικής ενέργειας υποβάλλουν αιτήσεις για χρεοκοπία και απολύουν δεκάδες χιλιάδες καθώς οι τράπεζες τους κόβουν τις πιστώσεις. Χώρια από αυτό, η ταχεία εξάντληση των κοιτασμάτων σχιστολιθικού αερίου σημαίνει ότι πολλές από τις πιο παραγωγικές πηγές αερίου ξεκινούν μια φάση ταχείας πτώσης. Η φούσκα του σχιστολιθικού αερίου των ΗΠΑ έχει σπάσει. Επίσης σε όλες τις ΗΠΑ προς το παρόν υπάρχει μόνο ένα τερματικό LNG για σχιστολιθικό αέριο εν λειτουργία, στο Τέξας.

Η συμπεριφορά των ΗΠΑ και των Βρυξελλών θυμίζει ένα δωμάτιο γεμάτο από κακομαθημένα παλιόπαιδα που φιλονικούν για το ποιος θα παίζει το ρόλο του Βασιλιά στο Λόφο. Ο κόσμος έχει αρχίσει να κουράζεται από το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον παίζει πάντα αυτόν τον ρόλο. Είναι βαρετό.

William Engdahl

Advertisements