Ναγκόρνο-Καραμπάχ: Ο πόλεμος της Πρωταπριλιάς

Location Nagorno-Karabakh en.png

Άλλος ένας «θρίαμβος» της διπλωματίας των ΗΠΑ

Την περασμένη Πέπμτη, ο Γραμματέας των ΗΠΑ Τζών Κέρρυ, συναντήθηκε με τον δικτάτορα του Αζερμπαϊτζάν Ilham Aliyev στην Ουάσιγκτον και ζήτησε “μια οριστική επίλυση” της σύρραξης δεκαετιών στη διαφιλονικούμενη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Την Παρασκευή, καθώς ο κληρονομικός Αζέρος δικτάτορας επέστρεφε αεροπορικώς στο Baku, Αζερικά στρατεύματα άρχιζαν ήδη την επίθεση εναντίον της Δημοκρατίας του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Μέσα στα πρώτα θύματα ήταν και ένα δωδεκάχρονο Αρμένιο αγόρι.

Φυσικά οι Αζέροι ισχυρίζονται ότι τους επιτέθηκαν πρώτα οι άλλοι, αλλά αυτό μάλλον είναι απίθανο. Οι πρώτες γραμμές στη σύγκρουση αυτή έχουν παραμείνει αρκετά σταθερές από την ολοκλήρωση του μετα-σοβιετικού πολέμου μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, που κατέληξε σε νίκη της πρώτης και εκ των πραγμάτων ανεξαρτησία για την κυρίως Αρμενική περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Έχοντας ήδη υπό την κατοχή τους τη διαφιλονικούμενη περιοχή, οι κάτοικοι του Ναγκόρνο-Καραμπάχ δεν είχαν τίποτε να κερδίσουν με την έναρξη των εχθροπραξιών. Και φαίνεται περισσότερο από συμπτωματικό ότι οι εχθροπραξίες ξεκίνησαν αμέσως μετά την μάλλον παράλογη ανακοίνωση του Κέρρυ.

Παράλογη διότι η «κρίση» έχει ήδη λυθεί. Σήμερα το Ναγκόρνο-Καραμπάχ είναι ένα ανεξάρτητο κράτος, παρά την άρνηση τταν ΗΠΑ να το αναγνωρίσει, και απολαμβάνει το καθεστώς αυτό από το 1994, όταν τα τελευταία Αζερικά στρατεύματα εκδιώχθηκαν από την περιοχή. Το ότι ο Γραμματέας των ΗΠΑ θα επέλεγε να παρέμβει τη συγκεκριμένη στιγμή φαίνεται στην καλύτερη περίπτωση ύποπτο. Μήπως ο Κέρρυ έδωσε το πράσινο φως στους Αζέρους;

Δεν θα με εξέπληττε καθόλου. Εξάλλου, οι ΗΠΑ υποστήριζαν με συνέπεια ανεξάρτητα από ποιο κόμμα βρίσκονταν το Οβάλ Γραφείο. Οι λόγοι της Ουάσιγκτον ήταν διττοί: Γεωπολιτική και χρήματα, όχι απαραίτητα με τη σειρά αυτή.

Ο γεωπολιτικός παράγων σχετίζεται με την αμερικανική πολιτική περικύκλωσης της Ρωσίας. Από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής της βαθιά στην περιοχή της πρώην ΕΣΣΔ προσεγγίζοντας τους ανατολίτες δικτάτορες όπως η φατρία του Aliyev, που εξουσιάζουν αυτές τις πρώην κομμουνιστικές «δημοκρατίες». Πράγμα που μας φέρνει στον δεύτερο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό παράγοντα, τα χρήματα. Οι χώρες τις κεντρικής Ασίας όπως το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, κλπ., αποτελούν πλούσια πηγή πετρελαίου της Κασπίας Θάλασσας, όπου έχουν ανακαλυφθεί τεράστια κοιτάσματα. Το πρόβλημα είναι πώς να μεταφερθεί το πετρέλαιο στις αγορές τις Ευρώπης και των ΗΠΑ χωρίς να αντληθεί μέσω των ρωσικών αγωγών.

Η λύση είναι ο αγωγός BTC (Από το Baku στην Ceyhan, Τουρκία). Το 1994, ο πατέρας του Ilham Alivey, Heydar, ανακοίνωσε αυτό που ονόμαζε «το Συμβόλαιο του Αιώνα» σε μια ομιλία του στο Harriman Institute στη Νέα Υόρκη. Η κυβέρνησή του είχε μόλις υπογράψει μια συμφωνία με μια κοινοπραξία εταιρειών πετρελαίου και επενδυτικές τράπεζες, δίδοντας στις μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου στον κόσμο – Amoco, Pennzoil, British Petroleum, Unocal, McDermott, Statoil, Lukoil και τις κρατικές πετρελαϊκές εταιρείες της Τουρκίας και του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας – αποκλειστικά δικαιώματα στα κοιτάσματα πετρελαίου και αερίου του Αζερμπαϊτζάν. Μερικά χρόνια αργότερα, ο πατήρ Aliyev ήταν στον Λευκό Οίκο με τον Αντιπρόεδρο Al Gore προεδρεύοντας σε μια τελετή που ανακοίνωνε ένα συμβόλαιο με την εταιρεία Chevron, την Exxon/Mobil και την κρατική εταιρεία πετρελαίων του Αζερμπαϊτζάν SOCAR.

Η κυβέρνηση του Κλίντον πήρε με ζήλο το έργο αυτό. Το Καλοκαίρι του 1998, ο Μπιλ Κλίντον θέσπισε  το Γραφείο του Ειδικού Συμβούλου του Προέδρου και Γραμματέα για τη Διπλωματία στη Λεκάνη της Κασπίας, έναν δυσοίωνο τίτλο για κάτι που ήταν ένα από τα αναίσχυντα μερκαντιλιστικά έργα των ΗΠΑ από την εποχή της Export-Import Bank. Ο Morningstar άρχισε τη σταδιοδρομία του ως εταιρικός δικηγόρος και ανήλθε στο αξίωμα του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της Costar Corporation, κατασκευάστριας πλαστικών και άλλων υποπροϊόντων του πετρελαίου. Ο Κλίντον τον διόρισε ως επικεφαλής της εταιρείας Overseas Private Investment Corporation, άλλο ένα καπιταλιστικό ταμείο σαχλαμάρα και συνέχισε για να γίνει Βοηθός Γραμματέα των ΗΠΑ (Undersecretary of State) σε θέματα των Νέων Ανεξάρτητων Χωρών της Πρώην Σοβιετικής Ένωσης και Πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ. Το παρελθόν του ως φιλαράκι των καπιταλιστών και ως αφοσιωμένος διεθνιστής οπωσδήποτε τον έκανε να ταιριάζει για το κόλπο της Λεκάνης της Κασπίας, κατά τη διάρκεια του οποίου δισεκατομμύρια δολάρια των φορολογουμένων διανεμήθηκαν στις εταιρείες του Μεγάλου Πετρελαίου και σε εργολάβους για να χρηματοδοτηθεί ο αγωγός BTC. Διορίστηκε Πρέσβης των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν από τον Πρόεδρο Ομπάμα το 2012 παραιτούμενος το 2015 για μια δουλειά στην εταιρεία  Stonebridge-Albright Group της Madeleine Albright’s.

Η καριέρα του Morningstar σκιαγραφεί τα εταιρικά και πολιτικά συμφέροντα που χειραγωγούν κυβερνήσεις και παίζουν με τη μοίρα των εθνών κατά μήκος του επονομαζόμενου Μεγάλου Δρόμου του Μεταξιού – την περιοχή του νοτιότερου Καυκάσου που υπόσχεται μεγάλα πλούτη σε όποιον την ελέγχει. Μεγάλο σταυροδρόμι για αντιμαχόμενους στρατούς, είναι σήμερα η σκηνή για συγκρούσεις θρησκευτικές και εθνικές που σιγοβράζουν και απειλούν τα καλύτερα σχέδια των πιο ισχυρών ανθρώπων της Γης.

Η αρχική και φθηνότερη διαδρομή για τον αγωγό BTC περνούσε μέσα από την Αρμενία, αλλά ο Aliyev έθεσε θέμα αρνησικυρίας και έτσι χαράχτηκε περιφερειακή και πιο ακριβή διαδρομή. Ο Aliyev υπερηφανεύονταν ότι το Yerevan θα «απομονώνονταν». Όμως ο αγωγός περνά μόνο λίγα μίλια από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και δεν είναι δύσκολο να δει κανείς ότι αυτή η ανανεωμένη έκρηξη βίας ίσως θέσει σε κίνδυνο τις εργασίες και τη βαριά επένδυση της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι η νέα σύγκρουση που πυροδοτεί την παλιά θεωρία των οπαδών του παρεμβατισμού: «Τα αμερικανικά συμφέροντα» (δηλαδή, τα οικονομικά συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών χορηγών στα θησαυροφυλάκια πολέμου των πολιτικών υποψηφίων) «απειλούνται»!

Η Ουάσιγκτον έχει ταχθεί με συνέπεια με το μέρος των Αζέρων όσον αφορά την απαίτησή τους για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Όπως έγραψα το 1999:

«Η κλίση του Στέητ Ντηπάρτμεντ των ΗΠΑ προς το Αζερμπαϊτζάν στο ζήτημα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ εκφράστηκε, αν και μάλλον πλάγια, σε μια πρόσφατη δήλωση: «Η τήρηση εκ μέρους της Αρμενίας του διεθνούς νόμου και των υποχρεώσεων και των σχετικών δεσμεύσεων του OSCE έχει αμαυρωθεί από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Οι Αρμένιοι του Καραμπάχ, υποστηριζόμενοι από τη Δημοκρατία της Αρμενίας, τώρα κατέχουν περίπου ένα πέμπτο του Αζερμπαϊτζάν και έχουν αρνηθεί να αποσυρθούν από τις κατεχόμενες περιοχές μέχρι να επιτευχθεί μια συμφωνία για το καθεστώς του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.» Αλλά το Αζερμπαϊτζάν είναι ένα σοβιετικό επινόημα που δημιουργήθηκε από τον Στάλιν ο οποίος έθεσε τα όριά του για να κρατήσει τους Αρμένιους κάτω και τους Αζέρους υπό πλήρη κατάληψη. Αλλά η ιδέα ότι τα σύνορα των σοβιετικών «δημοκρατιών» είναι μόνιμα, και αντιπροσωπεύουν μια κατά προσέγγιση δικαιοσύνη είναι παράλογη. Εντούτοις, αυτή ήταν και συνεχίζει να είναι η θέση της κυβέρνησης των ΗΠΑ.»

Η θέση των ΗΠΑ υπήρξε συνεπής μέχρι σήμερα με το State Department να απαιτεί την απόσυρση των Αρμενικών δυνάμεων από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και την ανάπτυξη «ειρηνευτών» υποστηριζόμενων από τη Δύση για να εξασφαλίσουν ότι οι Αρμένιοι δεν ξεφεύγουν με θρασείς απαιτήσεις για αυτοδιάθεση. Το δημοψήφισμα του 1991 – στο οποίο οι κάτοικοι ψήφισαν για την αποσκίρτιση από το Αζερμπαϊτζάν – μισείται από τους αξιωματούχους των ΗΠΑ ακριβώς όπως το δημοψήφισμα της Κριμαίας στο οποίο οι ψηφοφόροι με συντριπτική πλειοψηφία επέλεξαν την απόσχιση από την Ουκρανία κατακρίνεται ως «παράνομο».

Πράγματι, η αναλογία με την Κριμαία ταιριάζει στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ τέλεια. Όπως και στην Ουκρανία, την οποία ο σοβιετικός τύραννος Νικήτα Χρουστσόφ έδωσε ως ανταμοιβή την Κριμαία το 1954, έτσι και στον Καύκασο, όπου ο Ιωσήφ Στάλιν – πριν να ανέλθει στην απόλυτη εξουσία – παρέδωσε το Ναγκόρνο-Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν, με την έγκριση του Λένιν. Καθώς οι Σοβιετικοί εισέρχονταν στην Κεντρική Ασία, υποτάσσοντας την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, οι Κομμουνιστές αποφάσισαν ότι θα ήταν καλύτερα να εξευμενίσουν το καθεστώς του Κεμάλ Ατατούρκ στην Τουρκία παρά να επιτρέψουν στους κατοίκους του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το δικαίωμα να στήσουν τη δική τους αυτόνομη «δημοκρατία». Η σταλινική πολιτική του διαίρει και βασίλευε – χωρίζοντας τις περιοχές με αρμενικό πληθυσμό για να καταπιέσουν το αντισοβιετικό εθνικιστικό συναίσθημα – παρέμεινε σε ισχύ μέχρι που το κομμουνιστικό καθεστώς κατέρρευσε.

Στην Ουκρανία, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιμένει στη νομιμοποίηση της απόφασης του Χρουστσόφ να αποκόψει την Κριμαία από τη Ρωσία και να την κάνει δώρο στην Ουκρανία. Στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, διατηρούν την κληρονομιά του Στάλιν και του Λένιν, που επεδίωκαν να έχουν υπό έλεγχο τους Αρμένιους θέτοντάς τους κάτω από την Αζέρικη εξουσία.

Όπως ο Λένιν και οι Μπολσεβίκοι, εν μέρει ένας λόγος για τη στάση της Ουάσιγκτον είναι να εξευμενίσουν την Τουρκία, η οποία απερίφραστα παίρνει το μέρος των «Τουρκικών» συμμάχων τους, των Αζέρων. Η τρέχουσα σύρραξη είναι άλλη μια διάσταση στην εξελισσόμενη Ρωσο-Τουρκική σύγκρουση, που άρχισε στη Συρία και τώρα επεκτείνεται στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ (όσον αφορά την Αρμενία, αυτή ευθυγραμμίζεται με τη Ρωσία). Οι υπερεθνικιστές Τούρκοι, των οποίων η ιδεολογία του «Παντουρκισμού» προβλέπει την Τουρκία ως ανερχόμενη υπερδύναμη να επεκτείνει την επιρροή της σε όλη την Κεντρική Ασία  μέχρι να φτάσει τα σύνορα της Κίνας(!), εμπλέκονται σ’ αυτό ολοσχερώς. Και θυμηθείτε: Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Σε οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, οι ΗΠΑ είναι υποχρεωμένη από τη συνθήκη να προστρέξει στην υπεράσπισή τους.

Τώρα υπάρχει ακόμη άλλος ένας λόγος γιατί ο Donald Trump έχει δίκιο ότι το ΝΑΤΟ είναι «παρωχημένο».

Τι είπε ο Κέρρυ στον Aliyev Υιό που κατέληξε στην κρίση αυτή; Δεν θα μάθουμε ποτέ με βεβαιότητα, αλλά για ένα πράγμα μπορούμε να είμαστε βέβαιοι: Η ανάμιξη της Ουάσιγκτον στο χάος αυτό μπορεί μόνο να οδηγήσει στην καταστροφή. Θα μείνει ο Πόλεμος της Πρωταπριλιάς, επίσης γνωστός ως η Πρόκληση του Κέρρυ, στην ιστορία ως άλλη μια εσφαλμένη παρέμβαση των Αμερικανών σε μια προβληματική περιοχή στην οποία δεν έχουν καμία δουλειά να παρεμβαίνουν;

Στοιχηματίζω πως ναι.

Πηγή: Justin Raimondo, 4 Απριλίου 2016.

 

Advertisements