Η νέα πραγματικότητα στη Σερβία: Τι σημαίνουν οι εκλογές για τους Σέρβους και για τη Μόσχα

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Aleksandar_Vu%C4%8Di%C4%87_crop.jpg/220px-Aleksandar_Vu%C4%8Di%C4%87_crop.jpg

Όπως αναμένονταν, οι έκτακτες εκλογές της Κυριακής στη Σερβία έδειξαν νίκη για τους υποστηρικτές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ο Ρώσος πολιτικός αναλυτής Γκεβόργκ Μιρζαγιάν κάνει μια περίληψη των συνεπειών των εκλογών για τη Σερβία και για τις σχέσεις μεταξύ Βελιγραδίου και Μόσχας.

Σύμφωνα με αρχικές εκτιμήσεις, ο συνασπισμός που σχηματίστηκε γύρω από το Προοδευτικό Κόμμα του Πρωθυπουργού Αλεξάντερ Βούτσιτς έλαβε περίπου 50% των ψήφων με το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Υπουργού Εξωτερικών Ίβιτσα Ντάσιτς να έρχεται δεύτερο με περίπου 13%. Το αντιευρωπαϊκό Ριζοσπαστικό Κόμμα ήλθε τρίτο με 8% περνώντας το όριο του 5% για να μπει στη βουλή. Οι ηγέτες πολλών κομμάτων που απέτυχαν να φτάσουν το όριο ισχυρίστηκαν εκλογική νοθεία.

Συνολικά 3.270 υποψήφιοι από 20 πολιτικά κόμματα και εκλογικούς συνασπισμούς συμμετείχαν στον αγώνα για την Εθνική Βουλή της Σερβίας των 250 ατόμων. Τα τελικά αποτελέσματα θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες.

Σχολιάζοντας τα εκλογικά αποτελέσματα, ο αρθρογράφος του περιοδικού Expert, Γκεβόργκ Μιρζαγιάν εξήγησε ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι η Σερβία θα επιχειρήσει να συνεχίσει την πολυδιάστατη πορεία της στην εξωτερική πολιτική. Το κύριο ερώτημα, λέει, είναι αν αυτή θα είναι εφικτή στην πράξη.

«Από τη μια μεριά, η πορεία αυτή υπονοεί μια άνευ όρων γραμμή προς την ένωση με τηνΕΕ, με αμφότερους τους Βούτσιτς και Ντάσιτς να υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Άλλο ένα στοιχείο θα είναι η συνέχιση της πολιτικής της μέγιστης σχέσης με το NATO – δηλαδή, απόρριψη της επίσημης εισόδου στη συμμαχία, συνδυασμένη με το υψηλότερο δυνατόν επίπεδο συνεργασίας.»

«Είναι αλήθεια ότι μερικοί ειδικοί πιστεύουν ότι η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ είναι εκ των πραγμάτων προϋπόθεση για είσοδο στην ΕΕ, αλλά οι Σέρβοι, όπως είναι κατανοητό, δεν είναι έτοιμοι να λάβουν μέρος σε έναν οργανισμό που διεξήγαγε πολλούς πολέμους εναντίον τους στη δεκαετία του 1990 και παρείχε απ’ ευθείας βοήθεια για τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας. Είναι πιο πιθανόν ότι αυτή η σύγκλιση θα λάβει χώρα σταδιακά – μάλιστα οι εκλογές αυτές έγιναν αφού οι Σέρβοι βγήκαν στους δρόμους μετά από την επικύρωση άλλης μιας συμφωνίας με τη συμμαχία.» (Σχόλιο Ε.Θ. Η σχιζοειδής συμπεριφορά των ψηφοφόρων παρατηρείται και σε άλλες χώρες κατά τα φαινόμενα, όχι μόνο στην Ελλάδα.)

Κοσσυφοπέδιο

«Αναμφίβολα» γράφει ο Μιρζαγιάν, «ο Βούτσιτς και ο Ντάσιτς πρέπει να αναμένουν ακόμη πιο σοβαρές διαδηλώσεις και όχι μόνο για τα μέτρα μείωσης των κοινωνικών εξόδων που θα απαιτείται από τη συμφωνία με το ΔΝΤ. Σε κάποιο σημείο, η σερβική κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει με το Κόσοβο. Αυτή τη στιγμή οι υπέρ της ολοκλήρωσης με την ΕΕ, παραιτούμενοι από τον πρόεδρο και τους στρατηγούς τους συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι το Κοσσυφοπέδιο είναι αναπόσπαστο τμήμα της Σερβίας. Όμως, για να εισέλθει στην ΕΕ, το Βελιγράδι θα πρέπει να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της περιοχής αυτής – ενώ αποκλείονται οι «ειδικές συνθήκες» όσον αφορά το ερώτημα της ανεξαρτησίας της.»

«Είναι πιθανό ότι όσοι είναι υπέρ της ολοκλήρωσης με την ΕΕ ελπίζουν ότι με τον καιρό – ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, οι Σέρβοι θα συμφιλιωθούν με την ιδέα ότι το Κοσσυφοπέδιο έχει γίνει ανεξάρτητη περιοχή. Για το λόγο αυτό, τόσο οι Βρυξέλλες όσο και το Βελιγράδι θα αναβάλλουν όσο γίνεται το δίλημμα του Κοσσυφοπεδίου.  Πρέπει να αποφασιστεί ως το τελευταίο βήμα πριν την ένταξη της χώρας στην ΕΕ.»

Τελικώς, σημειώνει ο αναλυτής, «αν η διάθεση του λαού αλλάξει, θα υπάρξει δημοψήφισμα. Αν όχι, θα υπάρξει μια απόφαση σε διοικητικό επίπεδο (όπως και με την περίπτωση του Μαυροβουνίου, όπου ο επικεφαλής του κράτους πρόσφατα αποφάσισε να βάλει τη χώρα του στο ΝΑΤΟ, παρά τη στάση του λαού.)»

«Στην κατάσταση αυτή, το Βελιγράδι θα πρέπει να απορρίψει τις απαιτήσεις του όχι μόνο για το Κοσσυφοπέδιο, αλλά επίσης για την υποστήριξη των Σέρβων στην περιοχή της Kosovska Mitrovica,» κατοικημένης από εθνικά Σέρβους στο Βόρειο Κοσσυφοπέδιο.

«Με υψηλή συγκέντρωση στον Βορρά και έχοντας κοινά σύνορα με τη Σερβία, οι Σέρβοι αυτοί αρνούνται να υποταγούν στην Πρίστινα και σήμερα μπορεί να αποτελούν την πιο εντυπωσιακή ενσάρκωση του σερβικού εθνικού πνεύματος. Εντούτοις, αν το Βελιγράδι επιβάλει πραγματικούς ελέγχους στα σύνορα και σταματήσει να τους προμηθεύει με τα απαραίτητα (από τροφή έως ηλεκτρισμό) οι κάτοικοι αυτής της περιοχής θα είναι πολύ δύσκολο να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους.» (Δείτε το άρθρο στα Ε.Θ για τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο πρώην ληστή Thaci.)

Οι καινούργιες επιλογές της μόσχας

Την ίδια στιγμή που επιζητεί την ένωση με την ΕΕ και τον διάλογο με το ΝΑΤΟ, το Βελιγράδι θα προσπαθήσει να δημιουργήσει σχέσεις με τη Μόσχα. «Η σημερινή Σερβία χρειάζεται τη Ρωσία όχι μόνο για οικονομικούς λόγους (οι σερβικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στη Ρωσική αγορά, ιδιαίτερα στις εξαγωγές τροφίμων) αλλά και πολιτικά.»

Αυτό, σημειώνει ο Μιρζαγιάν, προκύπτει από το γεγονός ότι οι ηγέτες της Σερβίας καταλαβαίνουν ότι η ΕΕ φοβάται ότι η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει τη χώρα για να βάλει πόδι στην περιοχή. Η ελπίδα είναι ότι «η ΕΕ θα είναι επιφυλακτική όσον αφορά την υπερβολική σύγκλιση μεταξύ Σερβίας και Ρωσίας και επομένως θα ήταν πιο ανεκτική και υποστηρικτική προς τη σερβική κυβέρνηση και ίσως και να της έδιδε επιπλέον οικονομική βοήθεια ή θα επιτάχυνε την ένταξή της.»

Ταυτόχρονα, «σε διαπραγματεύσεις με τις ρωσικές αρχές, ο Υπουργός Εξωτερικών Ντάσιτς θα θυμηθεί τη «Ρωσο-σερβική αδελφοσύνη» και θα υπονοήσει μια διάθεση να εντείνει την πολιτική συνεργασία σε αντάλλαγμα με επενδύσεις.»

«Εν τω μεταξύ, η εκλογή του Βοϊσλάβ Σέσελι του Σερβικού Ριζοσπαστικού Κόμματος ως μέλος του κοινοβουλίου περιπλέκει κάπως το παιχνίδι του  Πρωθυπουργού. Και δεν είναι λόγω του γεγονότος ότι η αντιπολίτευση τώρα έχει έναν λαμπρό ρήτορα στη βουλή ή ότι ο Σέσελι απολαμβάνει σημαντικής υποστήριξης από τον λαό.  Έχει περισσότερο να κάνει με το γεγονός ότι στη Ρωσία παραδοσιακά δεν αρέσουν οι πολυδιάστατες πολιτικές.»

«Μέχρι πρόσφατα» θυμάται ο Μιρζαγιάν, «η Μόσχα βρίσκονταν σε απελπιστική κατάσταση στο σερβικό πεδίο. Η χώρα δεν είχε μια συμπαγή αντι-ευρωπαϊκή αντιπολίτευση και ο Πρόεδρος Τομισλάβ Νίκολιτς ήταν μόνο υπό συνθήκη υπέρ της Ρωσίας και είχε λίγη δικαιοδοσία για αποφάσεις. Τώρα έχει αναδυθεί ο ανεπιφύλακτα φιλορώσος Βοϊσλάβ Σέσελι. Ναι, με μόνο 8 τοις εκατό της ψήφου, αλλά είναι ένας κατανοητός και ευχάριστος συνεταίρος για τη Μόσχα. Και είναι πιθανόν ότι ο Αλεξάντερ Βούτσιτς τώρα πρέπει να ανταγωνιστεί για την προσοχή και την υποστήριξη της Ρωσίας.»

Πηγή

 

Advertisements