Στρατιωτικό πραξικόπημα στην Τουρκία

https://i2.wp.com/journal-neo.org/wp-content/uploads/2016/07/turkey-tank-300x225.jpg

Μια αιματηρή και καταστροφική προσπάθεια πραξικοπήματος σάρωσε την Τουρκία από την Άγκυρα έως την Κωνσταντινούπολη σήμερα με αναφορές περιορισμένων μαχών εδάφους και αέρος. Το κτίριο της βουλής βομβαρδίστηκε όπως αναφέρθηκε, οι σταθμοί ειδήσεων κατελήφθησαν από στρατιώτες, περιλαμβανομένου και του Τουρκικού CNN, ενώ ο Τούρκος Πρόεδρος Ρεζέπ Ταγίπ Ερντογάν διέταζε τα αεροπλάνα «των επαναστατών» να καταρριφθούν και οι συνωμότες του πραξικοπήματος να δοθούν στη «δικαιοσύνη.»

Τα γεγονότα είναι ακόμη σε εξέλιξη και ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, το πολιτικό πεδίο της Τουρκίας έχει κατέλθει ένα βήμα ακόμη προς το χάος και την αστάθεια με την προοπτική μιας σταθερής Τουρκίας να είναι απίθανη.

Η Τουρκία φιλοξενεί μυριάδα ανταγωνιζόμενων φατριών, περιλαμβανομένου και του κυβερνώντος κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης (AKP), Κεμαλιστές εθνικιστές που λειτουργούν ως ένα στρατιωτικό «βαθύ κράτος», μια μεγάλη Κουρδική μειονότητα και έναν μπλεγμένο ιστό από μαχητές των δρόμων, ακόμη και οπλισμένους, που υποστηρίζουν αντίστοιχα κάθε φατρία.

Ο ίδιος ο Πρόεδρος Ερντογάν επέρριψε το φταίξιμο για την προσπάθεια του πραξικοπήματος στον Φετουλάχ Γκουλέν, μια προσωπικότητα αντιπολίτευσης ο οποίος επιζητεί εδώ και καιρό πολιτική εξουσία στη γενέτειρά του Τουρκία.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν αμέσως πιάστηκε από τη βία για να δηλώσει τις προθέσεις του να «εκκαθαρίσει» τον στρατό από τους αντιπάλους, όμως αυτό είναι ενδεχόμενο μόνο να διχάσει τη χώρα και να αναγκάσει τους πολιτικούς του αντιπάλους να λάβουν ακόμη πιο δραστικά μέτρα για να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους.

Η Τουρκία έφτασε στα όρια

Πέρα από την απλή επιθυμία για πολιτική ισχύ, ίσως υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τις αυξανόμενα βίαιες συμπλοκές σε όλο το πολιτικό πεδίο της Τουρκίας.

Η ανάμιξη της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια στη γειτονική Συρία και ο εκεί συνεχιζόμενος πόλεμος εκδηλώθηκε εντός της Τουρκίας ως μια αυτοκαταστροφική πολιτική της καλλιέργειας τοπικής τρομοκρατίας, βάζοντας τη χώρα ως αντίπαλο εναντίον των γειτόνων της και εναντίον ισχυρών οικονομικών συμμάχων όπως η Ρωσία και μάλιστα έφερε την Τουρκία σε πολλές περιπτώσεις στο χείλος ενός ευρύτερου πολέμου στην περιοχή.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τρομοκρατικές οργανώσεις περιλαμβανομένης και της Αλ Κάιντα και του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους IS βρίσκουν καταφύγιο μέσα στο έδαφος της Τουρκίας και επίσης ανεφοδιάζονται, επανεξοπλίζονται και επανενισχύονται στη Συρία μέσω της Τουρκίας. Στις ρωσικές αεροπορικές επιχειρήσεις κατά μήκος των συνόρων, που απέκοψαν αυτόν τον χείμαρρο προμηθειών, οφείλεται η κατάρρευση των τρομοκρατικών επιχειρήσεων εντός της Συρίας, προσδίδοντας περαιτέρω αξιοπιστία στις κατηγορίες περί άμεσης εμπλοκής της Τουρκίας ως χορηγό της τρομοκρατίας στην περιοχή.

Η συνεχιζόμενη συμμετοχή της Τουρκίας στις οδηγούμενες από τις ΗΠΑ προσπάθειες για αλλαγή καθεστώτος στη Συρία έχει κοστίσει στην Τουρκία πολιτικά, οικονομικά και με πολλές μεγάλες τρομοκρατικές επιθέσεις μέσα στην Τουρκία που πραγματοποιούνται υποτίθεται από τις ίδιες τις τρομοκρατικές οργανώσεις που η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει στη Συρία, η χώρα ξεκάθαρα υποφέρει από πλευράς ασφάλειας και σταθερότητας.

Για τις φατρίες εντός του ίδιου του στρατού της Τουρκίας, που έχει την ευθύνη της άμυνας και της αυτοπροστασία του τουρκικού κράτους, πρέπει να είναι δελεαστικό να παρέμβει για να ανατρέψει αυτήν την καταστροφική πορεία.

Πρέπει επίσης να είναι δελεαστικό για την κυβέρνηση του Προέδρου Ερντογάν να εμποδίσει τέτοια παρέμβαση. Για τις ΗΠΑ, που έχει απέραντα ωφεληθεί από τη συνεργασία της Τουρκίας στη Συρία, μπορεί να είναι δελεαστικό για την Ουάσιγκτον να εξασφαλίσει ότι η Τουρκία παραμένει στην τρέχουσα πορεία της , ή ακόμη και να επιταχύνει και να επεκτείνει τις προσπάθειές της.

Η εκτέλεση του πραξικοπήματος

Η έλλειψη οποιασδήποτε ηγετικής μορφής που θα έρχονταν μπροστά για να ηγηθεί του πραξικοπήματος οδήγησε σε εικασίες για πολλά ενδεχόμενα:

Πρώτο είναι ότι οποιαδήποτε φατρία εξαπέλυσε το πραξικόπημα, το έκανε ως μέσο δοκιμής της βιωσιμότητάς του και της συγκέντρωσης ευρύτερης υποστήριξης αν είναι δυνατόν βασισμένη στην εκτιμώμενη επιτυχία του. Ταυτόχρονα, προσπάθησαν να διατηρήσουν μια πιθανή άρνηση με το να μην ηγούνται ανοιχτά [του πραξικοπήματος]. Εντούτοις, κάνοντάς το αυτό, υπονόμευσαν τις πιθανότητες επιτυχίας τους.

Η δεύτερη πιθανότητα είναι ότι η προσπάθεια πραξικοπήματος ήταν ένα τέχνασμα που δεν είχε σκοπό να επιτύχει, αλλά όπως πολλές από τις άλλες τρομοκρατικές επιθέσεις που έγιναν μέσα στην Τουρκία, αποσκοπούσε να δικαιολογήσει μια περαιτέρω συγκέντρωση εξουσίας από τον Πρόεδρο Ερντογάν.

Μια τρίτη πιθανότητα είναι ότι το πραξικόπημα όντως οργανώθηκε από τον Γκουλέν από το εξωτερικό, ως μέσο πίεσης και εκβιασμού του Προέδρου Ερντογάν περισσότερο προς το καταστρεπτικό μονοπάτι που έχει φέρει την Τουρκία. Πρέπει να σημειωθεί ότι πριν το πραξικόπημα, ο Πρόεδρος Ερντογάν άρχισε ασυνήθιστα να προσπαθεί να φτιάξει τις σχέσεις με τη Ρωσία και τη Συρία αφού έφερε την Τουρκία στο χείλος του πολέμου και με τις δύο χώρες.

Κατανοώντας τις συνέπειες 

Υπάρχει η πιθανότητα οι στρατιωτικές φατρίες που εμπλέκονται στο πραξικόπημα να συνεχίσουν να υπονομεύουν, να ανθίστανται και να προσπαθούν αλλιώς να ανατρέψουν την παρούσα τουρκική κυβέρνηση, ακόμη και αν το πραξικόπημα αυτό καταπνιγεί.

Πρέπει να θυμόμαστε ότι η κουρδική μειονότητα της Τουρκίας έχει διεξάγει μια χαμηλής έντασης σύγκρουση εναντίον της Τουρκίας για χρόνια με τις μάχες να αναθερμαίνονται με σθένος κατά τη σύγκρουση των τελευταίων πέντε ετών στη γειτονική Συρία.
Αν το πραξικόπημα ξεκίνησε πραγματικά από στρατιωτικούς ηγέτες χωρίς το δικαίωμα ψήφου, θα κατέληγε σε μακροπρόθεσμο και διαρκώς ισχυροποιούμενο παράγοντα σε έναν ήδη πολύπλοκο τοπικό πολιτικό και στρατιωτικό αγώνα.

Αν ο Πρόεδρος Ερντογάν «διπλασίασε το στοίχημά του» όσον αφορά τον ρόλο της Τουρκίας στις οδηγούμενες από τις ΗΠΑ επιχειρήσεις για την αλλαγή καθεστώτος στη Συρία, εδραιώνοντας ταυτόχρονα την εξουσία του και μειώνοντας περαιτέρω τον πολιτικό ρόλο του στρατού στην Τουρκία, τότε το προφανώς ελλιπώς εκτελεσμένο πραξικόπημα ίσως δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένα τέχνασμα για να ανακατευθύνει την Τουρκία προς την ίδια καταστρεπτική πορεία, στην οποία την έχει οδηγήσει ο Πρόεδρος Ερντογάν από το 2011.

Ενώ τα Δυτικά μέσα ενημέρωσης προσπαθούν να εμφανίσουν την προφανή αποτυχία του πραξικοπήματος ως μια «νίκη της δημοκρατίας», είναι σαφές ότι η εξέλιξη της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια δεν θα ωφελήσει κανέναν και κανέναν πολιτικό θεσμό ή αρχή, περιλαμβανομένης και της ίδιας της δημοκρατίας.

Ulson Gunnar

Πηγή

 

Advertisements