Η επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» μετατρέπεται σε επιχείρηση «Κατοχή»

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Turkish_Offensive_in_Northern_Syria.png/1024px-Turkish_Offensive_in_Northern_Syria.png

Η τουρκική στρατιωτική επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» είχε αρχίσει με σκοπό να απωθήσει τους Κούρδους ενόπλους στην ανατολική πλευρά του Ποταμού Ευφράτη. Τώρα όμως μετατρέπεται σε αποστολή για να δημιουργηθεί μια «ασφαλής ζώνη» εντός της Συρίας, να ενδυναμώσει τη θέση της Τουρκίας στην περιοχή και να ενισχύσει τους υποστηριζόμενους από την Τουρκία μαχητές, οι οποίοι ελέγχουν το ανατολικό μέρος της πόλης του Χαλεπίου.

Η απόφαση έχει έλθει τη στιγμή που η εκεχειρία που εγγυήθηκαν οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχει αποτύχει να διατηρηθεί και οι μάχες σε διάφορα μέτωπα έχουν για άλλη μια φορά κλιμακωθεί. Η συγκεκριμένη πορεία ενδέχεται να επαναφέρει την Τουρκία σε τροχιά σύγκρουσης με τη Συρία και τη Ρωσία και να στρώσει τον δρόμο για την απευθείας εισβολή των δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Μερικές πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν επίμονα ότι τα πράγματα στρέφονται προς την κατεύθυνση αυτή.

Ο Πρόεδρος Ρεζέπ Ερντογάν επαναπροσδιόρισε τον σκοπό της «Ασπίδας του Ευφράτη» με μια σημαντική δήλωση τη Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2016. Έχοντας πρώτα καταλάβει τις συνοριακές συριακές πόλεις της Jarablus al-Rab, τα τουρκικά στρατεύματα «τώρα πηγαίνουν κάτω μέχρι την al-Bab», δηλαδή, 30 χιλιόμετρα εντός του συριακού εδάφους, όπως είπε. Ο Ερντογάν έθεσε το ερώτημα που ήταν στα χείλη όλων: «Αλλά γιατί πηγαίνεις εκεί κάτω;» Στο οποίο έδωσε ο ίδιος την απάντηση: «Πρέπει να καθαρίσουμε αυτά τα μέρη από τους κινδύνους προς εμάς.» Φαίνεται απλό, αλλά η απόφαση αυτή της Τουρκίας δείχνει την κρίσιμη στροφή την οποία είναι πιθανόν να πάρει η σύγκρουση στη Συρία τους επόμενους μήνες.

Μια μέρα μετά την ανακοίνωση του Ερντογάν, η τουρκική κυβέρνηση υπέβαλε πρόταση στο κοινοβούλιο για να παραταθεί η έγκριση που επέτρεπε στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις να προβούν σε στρατιωτικές ενέργειες εντός της Συρίας. Η πρόταση ζητά άλλο ένα έτος έγκρισης για να μπορέσει η κυβέρνηση να εκτελέσει διασυνοριακές επιχειρήσεις εναντίον «τρομοκρατικών απειλών» και επιτρέπει επίσης την ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων στο έδαφος της Τουρκίας.

Το νέο σχέδιο, για να το θέσουμε με απλούς όρους, είναι να δημιουργηθεί μια ασφαλής ζώνη στη Συρία στο μέγεθος του Γκραν Κάνυον, μια εκστρατεία που θα μπορούσε να είναι μια από της μεγαλύτερες ξένες παρεμβάσεις στη σύγχρονη ιστορία.

Προφανώς το νέο σχέδιο το Ερντογάν ενέχει πολιτικούς και στρατιωτικούς κινδύνους. Στρατιωτικώς, το σχέδιο αυτό συνεπάγεται την ανάπτυξη Τούρκων στρατιωτών στη Συρία για χρόνια και τον αυξημένο κίνδυνο μιας πιθανής στρατιωτικής σύγκρουσης με τις ένοπλες δυνάμεις της Συρίας καθώς επίσης και με τους μεγαλύτερους συμμάχους της, τη Ρωσία και το Ιράν.

Πολιτικώς, το σχέδιο αυτό θα περιπλέξει τις τοπικές και εξωτερικές δυνάμεις. Ήδη ο Ερντογάν έχει αγνοήσει σε μεγάλο βαθμό την κριτική από τη Μόσχα και τη Δαμασκό ότι η τουρκική εισβολή αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου και καταπάτηση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας. (Ο Ερντογάν περιέγραψε το σχέδιο αυτό μόλις τέσσερις ημέρες μετά την επίσκεψη του Ρώσου Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων Βαλέρι Γεράσιμοφ στην Άγκυρα στις 15 Σεπτεμβρίου 2016.)

Εντούτοις, ο Ερντογάν δεν πρόκειται να δυσαρεστήσει μόνον αυτή την πλευρά της σύγκρουσης, καθώς πρόκειται να οδηγήσει σε περαιτέρω χειροτέρευση των σχέσεων της Τουρκίας με τις ΗΠΑ. Εντούτοις, δεδομένης της χλιαρής στάσης των δυτικών δυνάμεων, περιλαμβανομένων και των ΗΠΑ, όσον αφορά το ζήτημα της “ασφαλούς ζώνης”, αυτό είναι λιγότερο πιθανόν να συμβεί. Ο Ερντογάν φαίνεται ότι έχει προβλέψει ότι όταν αυτή η ασφαλής ζώνη υλοποιηθεί, ο λόγος ύπαρξής της ως στρατηγικό πάτημα μέσα στη Συρία θα γίνει προφανής στο ΝΑΤΟ, εξ ού και η πρόταση προς την τουρκική βουλή της 20ής Σεπτεμβρίου για την έγκριση ξένων στρατευμάτων (δηλαδή, των ΝΑΤΟ/ΗΠΑ) εντός της Τουρκίας και η σχετική έγκριση να χρησιμοποιηθεί το έδαφος της Τουρκίας για τη διέλευση αυτών των στρατευμάτων.

Όσον αφορά τους Κούρδους, οι κινήσεις της Τουρκίας δείχνουν ότι το πρωταρχικό της κίνητρο είναι να στριμώξει τους Κούρδους ενόπλους στη γωνία. Την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, ο Τούρκος υπουργός αμύνης είπε ότι δεν θα έπρεπε να επιτραπεί στο YPG να ηγηθεί οποιασδήποτε επιχείρησης στη Ράκκα και ότι αντίθετα, θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν οι “τοπικές δυνάμεις”. Πρόσθεσε ότι η Τουρκία δεν θα ανεχθεί το YPG να επεκτείνει την περιοχή του “χρησιμοποιώντας τις επιχειρήσεις του Ντάες (ISIS) ως δικαιολογία”.

Την Τρίτη, 5 Σεπτεμβρίου 2016, ο Ερντογάν λέγεται ότι είπε ότι αυτός και οι Πρόεδρος Ομπάμα των ΗΠΑ σκόπευαν να εργαστούν μαζί για να εκδιώξουν το ISIS από τη Ράκκα. Αλλά, όπως η μάχη της Τουρκίας για την Jarabulus και τις πόλεις στα σύνορα της Συρίας, η μάχη για τη Ράκκα είναι μεγαλύτερης σημασίας για τον Ερντογάν από την εκδίωξη του ISIS, διότι συνεπάγεται κυρίως τον περιορισμό του οφέλους του YPG και την επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Συρία.

“Η Ράκκα είναι ένα από τα θέματα που οι ΗΠΑ και η Τουρκία συζητούν επί του παρόντος. Πρέπει να επιδείξουμε την παρουσία μας στην περιοχή. Αν δεν το κάνουμε αυτό, οι τρομοκρατικές οργανώσεις όπως το Ντάες, το PKK και το συριακό παρακλάδι, οι Λαϊκές Μονάδες Προστασίας (People’s Protection Units, YPG) θα γεμίσουν το κενό,” είπε, σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Σαμπάχ.

Είναι πολύ προφανές ότι οποιαδήποτε ανάμιξη της Τουρκίας για τη Ράκκα στο έδαφος θα φέρει τις δυνάμεις της σε ένα πεδίο μάχης που οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) που κυριαρχούνται από το YPG διεκδικούν για χρόνια. Η κίνηση αυτή ίσως ίσως δει τα στρατεύματα της Τουρκίας, μαζί με τις επαναστατικές οργανώσεις που στηρίζει να διέρχονται μέσα μέσα ή κοντά από περιοχές που οι Σύριοι Κούρδοι θεωρούν ως την καρδιά της πατρίδας τους.

Στο πλαίσιο αυτό, η τρέχουσα προσπάθεια για τον έλεγχο της al-Bab φέρει ένα διπλό πλεονέκτημα για την Άγκυρα. Πρώτον, η Άγκυρα εκτιμά ότι αυτό θα δώσει μια μεγάλη ώθηση στο σχέδιό της να δημιουργήσει μια “ασφαλή ζώνη” εντός της Συρίας, η οποία θα είναι ελεύθερη από επιθέσεις ρωσικών ή συριακών αεροσκαφών ή επίγειων δυνάμεων και θα γίνει εκ των πραγμάτων ένας τουρκικός θύλακας. Δεύτερον, εκτιμά επίσης ότι με τον έλεγχο της al-Bab, που είναι μόνο 50 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από την πόλη του Χαλεπίου, η Τουρκία θα μπορέσει να ενισχύσει σημαντικά τις επαναστατικές δυνάμεις που ελέγχουν την ανατολική πλευρά της πόλης του Χαλεπίου.

Το κύριο ερώτημα που πρέπει να θέτει κανείς είναι: Ποιοί είναι οι κρίσιμοι στόχοι που επιδιώκει να επιτύχει ο Ερντογάν από αυτήν την εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία στη Συρία; Στοχεύοντας στον έλεγχο της  al-Bab, της Ράκκα και του Χαλεπίου, η Τουρκία δεν σχεδιάζει μόνον να βγάλει από την εικόνα τους Κούρδους αλλά επίσης προετοιμάζεται να γίνει κύριος διαπραγματευτής και ενδιαφερόμενο μέρος επί ίσοις όροις με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία σε οποιαδήποτε τελική διευθέτηση της σύγκρουσης. Πώς το κατάφερε αυτό το κατόρθωμα ο Ερντογάν; Πολύ απλά, έβαλε δολίως την Τουρκία ανάμεσα στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στη Συρία και το σχετικό “μεγάλο παιχνίδι” που εκτυλίσσεται στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Το σχέδιό του είναι να διακρατήσει αρκετή συριακή περιοχή υπό την κατοχή του για όσο χρειαστεί να καταφθάσει ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ του χρόνου και να αναβιωθεί το σχέδιο για την “αλλαγή καθεστώτος” στη Συρία.

[Σημείωση ΕΘ 1: Ο χάρτης στην κορυφή είναι ενημερωμένος μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου 2016.

Σημείωση ΕΘ 2: Ο Ερντογάν έκανε και κάτι άλλο που συνάδει με την επεκτατική στρατηγική της Τουρκίας. Εκτόξευσε ευθείες απειλές εναντίον της Ελλάδος, αμφισβήτησε τη Συνθήκη της Λωζάνης και την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου. ]

Πηγές εδώ και εδώ.

 

 

Advertisements