Σύγκρουση ΗΠΑ – Δυτικής Ευρώπης στην σύνοδο του ΝΑΤΟ

Σύγκρουση ΗΠΑ - Δυτικής Ευρώπης στην σύνοδο του ΝΑΤΟ

Ανώτατοι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και ο γενικός γραμματέας του Γιένς Στόλτενμπεργκ σχεδίαζαν στην  Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας, που διεξήχθη στις Βρυξέλλες στις 25.5. 2017, να υποδεχθούν ως πρόεδρο των ΗΠΑ την Χίλαρι Κλίντον. Ο Στόλτενμπεργκ ήταν τόσο βέβαιος για την εκλογή της ώστε είχε φροντίσει κατά την έναρξη της Συνόδου το νέο αρχηγείο της Συμμαχίας που ανεγέρθηκε κοντά στο αεροδρόμιο της βελγικής πρωτεύουσας να εγκαινιασθεί από την ίδια την Κλίντον. Στην νέα έδρα της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες, η κατασκευή της οποίας κόστισε 1,1 δισ. ευρώ, θα στεγαστούν όλες οι διοικητικές υπηρεσίες του ΝΑΤΟ, τα γραφεία των 28 κρατών μελών και αυτά των χωρών εταίρων της Συμμαχίας.

Τελικά όμως η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του νεοεκλεγέντα προέδρου Τραμπ, ο οποίος με τις δηλώσεις του μάλλον δεν χαροποίησε τους συμμετέχοντες. Στην Σύνοδο αποφασίστηκε η υποχρεωτική αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ για κάθε κράτος-μέλος και η συμμετοχή της Συμμαχίας τον πόλεμο κατά των τρομοκρατών του Ισλαμικού Κράτους. Η συμμετοχή όμως αυτή δεν θα συμπεριλαμβάνει επεμβάσεις ή αποστολές χερσαίων δυνάμεων στα πολεμικά μέτωπα της Συρίας, του Ιράκ και της Λιβύης.

Αναφορικά με την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ, κάτι που ίσχυε αλλά δεν υλοποιείτο από πολλά κράτη μέλη, και την συμμετοχή του ΝΑΤΟ στον αντιτρομοκρατικό αγώνα χαρακτηριστική είναι η δήλωση Τραμπ: «23 μέλη της Συμμαχίας από τα 28 δεν πληρώνουν αυτό που τους αναλογεί και αυτό είναι άδικο για τους φορολογούμενους πολίτες των ΗΠΑ. Το ΝΑΤΟ του μέλλοντος πρέπει να επικεντρωθεί στην τρομοκρατία και στην μετανάστευση, καθώς και στις απειλές κατά της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών-μελών του». Παρεμπιπτόντως τα κράτη μέλη που συνεισέφεραν το 2016 στην Συμμαχία το 2% του ΑΕΠ τους είναι η Ελλάδα, η Εσθονία, η Πολωνία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ.

Το ιδιάζον της Συνόδου της 25ης Μαΐου είναι η σύγκρουση μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, κυρίως μεταξύ Βερολίνου και Ουάσιγκτον, μια σύγκρουση η οποία ήταν αδύνατο να συγκαλυφθεί και την οποία παραδέχτηκαν με δηλώσεις τους πολλοί αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, μεταξύ των οποίων ο Γιούνκερ, ο Τούσκ και η Μέρκελ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δήλωση Τραμπ που προαναφέραμε στρέφεται πρωτίστως κατά του Βερολίνου, τόσο όσον αφορά την μεταναστευτική πολιτική της Γερμανίας όσο και στην έως τώρα άρνηση της να πληρώνει στην Συμμαχία αυτά που της αναλογούν. Υπενθυμίζουμε ότι η συμμετοχή του Βερολίνου στις δαπάνες της Συμμαχίας μέχρι πρότινος ανερχόταν στο 1% του γερμανικού ΑΕΠ και με την νέα δεσμευτική συμφωνία η Γερμανία θα πρέπει να καταβάλλει στο ΝΑΤΟ ετησίως το γιγαντιαίο ποσό των 70 δισ. ευρώ. Πλην της Γερμανίας και τα άλλα κράτη μέλη θα πρέπει να βάλουν βαθιά το χέρι στα δημοσιονομικά και στους ετήσιους προϋπολογισμούς τους, αφού έως τώρα την χρηματοδότηση του ΝΑΤΟ κατά 70% είχαν αναλάβει οι ΗΠΑ.

Ένα άλλο σημείο τριβής του Βερολίνου με την Ουάσιγκτον, το οποίο άπτεται μερικώς του ΝΑΤΟ, είναι η οικονομική πολιτική Τραμπ που εφόσον υλοποιηθεί θα αποκλείσει ουσιαστικά τα γερμανικά προϊόντα της βαριάς βιομηχανίας από την αμερικανική αγορά, τουτέστιν η γερμανική οικονομία θα απωλέσει δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως λόγω της πολιτικής εμπορικού απομονωτισμού των ΗΠΑ που έχει εξαγγείλει ο Τραμπ. Έτσι η απαίτηση των ΗΠΑ αναφορικά με την ισότιμη συμμετοχή όλων των κρατών μελών στις δαπάνες της Συμμαχίας έχει άμεση σχέση με την πολιτική «America First» του Τραμπ.

Άξιο σταχυολόγησης είναι ότι ο Τραμπ στην διάρκεια της ομιλίας του ουδόλως δεσμεύτηκε στο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, κάτι που είχαν πράξει όλοι οι αμερικανοί πρόεδροι πριν από αυτόν στις Συνόδους Κορυφής από ύπαρξης της Συμμαχίας. Σε αυτό το άρθρο αναφέρεται ρητά η δέσμευση του ΝΑΤΟ να βοηθήσει όποιο κράτος-μέλος δεχθεί επίθεση από τον εχθρό και να συνεισφέρει στην άμυνα αυτού του κράτους. Τουτέστιν αν ένα κράτος-μέλος δεχθεί επίθεση, τότε αυτή η επίθεση αφορά όλο το ΝΑΤΟ.

Έτσι η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, την οποία προετοίμαζαν οι δυτικοευρωπαίοι ηγέτες εδώ και πολλές εβδομάδες με σκοπό να επιδείξουν την ενότητα και την πυγμή της Συμμαχίας, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Μπορεί ο Τραμπ να μην επανέλαβε ότι το ΝΑΤΟ είναι μια παρωχημένη Συμμαχία, αλλά ακόμη και από την στάση σώματος του αμερικανού προέδρου κατά τις συναντήσεις του φαίνεται ότι οι σημερινές ΗΠΑ δεν προτίθενται να παίξουν τον ρόλο του ιππότη για να σώσουν από τα πραγματικά ή υποτιθέμενα στρατιωτικά προβλήματα της την «γηραιά» ήπειρο, τουτέστιν η «γηραιά» ήπειρος θα πρέπει να σωθεί από μόνη της αναλαμβάνοντας τις υποχρεώσεις που της αναλογούν σε μια Συμμαχία η οποία όμως δεν έχει λόγο ύπαρξης, εκτός και αν κάποιοι πιστεύουν ότι τα ρωσικά άρματα καραδοκούν για να καταλάβουν την δυτική Ευρώπη και να την θέσουν υπό κομμουνιστικό (;) ζυγό.

Γ. Λιναρδής

Advertisements