Τέλος εποχής στις προνομιακές σχέσεις ΗΠΑ – Δυτικής Ευρώπης

Τέλος εποχής στις προνομιακές σχέσεις ΗΠΑ - Δυτικής Ευρώπης

Μετά τις πρόσφατες Συνόδους Κορυφής του ΝΑΤΟ και των G7 γίνεται σαφές, διαγιγνώσκεται μια αξιοσημείωτη αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων τόσο εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας όσο και στην ευρύτερη γεωπολιτική σκηνή. Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ θεωρούνται μέχρι στιγμής ως ένας σημαντικός εταίρος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, το πολιτικό κατεστημένο της Δυτικής Ευρώπης προπαρασκευάζεται συστηματικά να υιοθετήσει νέους κανόνες εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.

Χαρακτηριστική επ’ αυτού είναι η αντίδραση της Καγκελαρίου Μέρκελ, απογοητευμένη ούσα από τις συναντήσεις της με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ στις προαναφερθείσες συνόδους κορυφής, η οποία δήλωσε τα εξής: «Εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να πάρουμε την μοίρα μας στα χέρια μας». Η βαρυσήμαντη αυτή δήλωση δείχνει ότι η Γερμανία, συμπαρασύροντας και την υπόλοιπη Δυτική Ευρώπη, ετοιμάζεται να απομακρυνθεί από την έως τώρα ηγέτιδα της «φιλελεύθερης» Δύσης Ουάσιγκτον, οικοδομώντας μια ανεξάρτητη προς τις ΗΠΑ πολιτική δύναμη.

Τα σημάδια αυτής της νέας ανεξάρτητης προς τις ΗΠΑ πολιτικής δομής είχαν γίνει ορατά αμέσως μετά την εκλογή του Τραμπ στον προεδρικό θώκο των ΗΠΑ. Η από τον Φεβρουάριο δημοσιευθείσα έκθεση «Munich Security Report 2017» καλούσε τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο να αντικαταστήσουν την απώλεια των ΗΠΑ από την ηγεσία της Δύσης και να λειτουργήσουν από κοινού για τα «ανθρώπινα δικαιώματα», την «ελευθερία», την «ανθρώπινη αξιοπρέπεια» και την «ελεύθερη διακίνηση» ατόμων. Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης η Γερμανία έχοντας την οικονομική και στρατιωτική δύναμη θα πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία ώστε να χειραφετηθεί η ΕΕ και να χαράξει νέα πορεία στις επικείμενες διαμάχες με την Ρωσία και τις ΗΠΑ.

Τον ρόλο του «λαμπαδηδρόμου» σε αυτή την ανεξάρτητη από την Ουάσιγκτον πολιτική πορεία,  σύμφωνα με το think tank «Münchner Sicherheitskonferenz» που δημοσίευσε αυτή την έκθεση, σκοπεύει να αναλάβει η καγκελάριος της Γερμανίας Μέρκελ την οποία ο πρώην πρόεδρος Ομπάμα είχε χρίσει ως ηγέτιδα της Νέας Παγκόσμιας Τάξης στην τελευταία επίσκεψη του στο Βερολίνο. Η Μέρκελ είναι πρόθυμη να αναλάβει την αντιπαράθεση με τον Τραμπ και τον Πούτιν, να πάρει την σκυτάλη ως ηγέτιδα της νεοφιλελεύθερης Δύσης και να συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ενίσχυση του διεθνούς νεοφιλελευθερισμού. Προκειμένου δε να προστατεύσει την «φήμη» της Δύσης, δηλαδή την φήμη της Νέας Παγκόσμιας Τάξης, φέρεται να θέλει να επανεξετάσει το θέμα της «πυρηνικής ασπίδας» της Ευρώπης, τουτέστιν την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων των οποίων τα κλειδιά δεν θα κατέχει πλέον η Ουάσιγκτον, καθ’ όσον πιστεύει ότι ο Τραμπ σκοπεύει να καταργήσει τις στρατιωτικές εγγυήσεις των ΗΠΑ προς την Ευρώπη, κάτι που έγινε ορατό στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.

Το πολιτικό κατεστημένο της Δυτικής Ευρώπης πιστεύει ότι οι ΗΠΑ του Τραμπ σε κεντρικά ζητήματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής μετακομίζουν από τις έως τώρα διακηρυγμένες θέσεις των, προς μια κατεύθυνση με την οποία η ΕΕ είναι διαμετρικά αντίθετη. Υπό αυτά τα δεδομένα Βερολίνο και Παρίσι ετοιμάζονται να συγχωνεύσουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις, κάτι που θα απαιτήσουν πολύ σύντομα και από τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ. Η ΕΕ με προμετωπίδα το Βερολίνο ετοιμάζεται να ανταγωνιστεί επί ίσοις όροις τις ΗΠΑ και την Ρωσία δημιουργώντας ένα αντίπαλο δέος, ένα κλειστό οικονομικό και στρατιωτικό μπλοκ, με σκοπό την αυτόνομη γεωπολιτική παρουσία. Το κενό που δημιουργείται από την απομάκρυνση των ΗΠΑ από την Δυτική Ευρώπη θα επιταχύνει την άνοδο της Ρωσίας και της Κίνας στην παγκόσμια εξουσία και είναι πιθανό να εκκολάψει νέες πολυπολικές συμμαχίες.

Γ. Λιναρδής

Advertisements