Η τουρκία αντιμέτωπη με εδαφικό ακρωτηριασμό;

Η τουρκία αντιμέτωπη με εδαφικό ακρωτηριασμό;

Πίσω από την αστάθεια στην Μέση Ανατολή και στην Αραβική Χερσόνησο, πίσω από την ανερχόμενη ισχυρή γεωστρατηγική παρουσία του Ιράν και της Ρωσίας στην περιοχή, καραδοκούν πολύ σοβαρά προβλήματα στο εσωτερικό της Τουρκίας. Η Τουρκία ουσιαστικά βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, η κυβέρνηση της απαξιώνεται σταδιακά από τους παραδοσιακούς υποστηρικτές της χώρας στην Δύση, ενώ η προσπάθεια της να παίξει σημαντικό ρόλο στην Μέση Ανατολή υποστηρίζοντας τους ισλαμοσυμμορίτες, κάτι που ήταν προσωπική επιλογή του Ερντογάν, απέτυχε παταγωδώς.

Όπως ήταν αναμενόμενο μετά από αυτές τις εξελίξεις οι διάφορες κουρδικές παρατάξεις, μερικές εκ των οποίων υποστηρίζονται από την Ουάσιγκτον και άλλες που υποστηρίζονται από την Μόσχα, αποκτούν οφέλη εκ της διαμορφούμενης κατάστασης, μιας κατάστασης η οποία αποκτά σταθερά θεμέλια από τις επιτυχίες των Κούρδων εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στα πολεμικά μέτωπα της Συρίας και του Ιράκ. Η αυξανόμενη κουρδική επιρροή στην Μέση Ανατολή έχει γίνει μια σημαντική αιτία ανησυχίας για την Άγκυρα και η υπερβολικά επιθετική συμπεριφορά της κυβέρνησης Ερντογάν το τελευταίο διάστημα αποτελεί πραγματικό σημάδι ότι η Άγκυρα αισθάνεται ευάλωτη.

Οι Κεμαλιστές έχοντας αποτύχει να ανατρέψουν τον Ερντογάν με το πραξικόπημα τους πριν ένα χρόνο, είναι βέβαιο ότι θα επιδιώξουν να φέρουν και πάλι το τουρκικό κράτος στην δυτική τροχιά την οποία θέλει να αμφισβητήσει ο Ερντογάν πιστεύοντας ότι ο εκβιασμός του αυτός τον βάζει εκ νέου στο παιχνίδι ανασχεδιασμού της Μέσης Ανατολής και θα προφυλάξει την χώρα του από τον κίνδυνο δημιουργίας ανεξάρτητου κουρδικού κράτους. Ως εκ τούτου ο αυταρχικός και αμετροεπής ηγέτης της Τουρκίας σέρνει την χώρα του προς μια διελκυστίνδα Ανατολής-Δύσης (Ευρώπης-Ασίας) εξαντλώντας τα αποθέματα της γεωγραφικής της θέσης, διελκυστίνδα η οποία όσο διευρύνεται και συνεχίζεται τόσο περισσότερο αυξάνει τον κίνδυνο χαοτικών καταστάσεων στο εσωτερικό της Τουρκίας που θα έχουν ως αποτέλεσμα τον εδαφικό της ακρωτηριασμό. Σε κάθε περίπτωση η Δύση θέλει να τελειώνει με τον Ερντογάν, ενώ η Μόσχα δεν προτίθεται να τείνει χείρα βοηθείας, ιδιαίτερα μετά την αλλοπρόσαλλη και επικίνδυνη για τα ρωσικά γεωστρατηγικά συμφέροντα πολιτική της Άγκυρας τα τελευταία χρόνια στην Μέση Ανατολή και μη ξεχνώντας επιπροσθέτως  την προσπάθεια αποσταθεροποίησης Ρωσικών επαρχιών μέσω των Τσετσένων ισλαμιστών που ενισχύονταν από τις μυστικές υπηρεσίες της Άγκυρας, του Ριάντ και της Ουάσιγκτον.

Είναι γεγονός ότι η μοναδική γεωγραφική θέση της Τουρκίας αποτελεί το τελευταίο διάστημα για την Άγκυρα τον αποφασιστικό παράγοντα στην διατύπωση της εξωτερικής της πολιτικής, μετά την αποτυχία της «στρατηγικής του βάθους» και της πολιτικής «μηδέν προβλήματα με τους γείτονες». Η Τουρκία κείται στο σταυροδρόμι μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, έχει σύνορα με τα Βαλκάνια, τον Καύκασο, την Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία, τουτέστιν είναι σταυροδρόμι εναέριων, θαλάσσιων και χερσαίων διαδρομών μεταξύ των δυο αυτών ηπείρων. Αυτή η θέση της έχει μεν θετικές αλλά ταυτόχρονα και αρνητικές επιπτώσεις. Δηλαδή ενώ λόγω της γεωγραφικής της θέσης η Τουρκία μπορεί να έχει μεγαλύτερο ρόλο στην διεθνή πολιτική σκηνή απ’ ότι της αναλογεί, η ίδια αυτή θέση όμως την κάνει ευαίσθητη στις διεθνείς εξελίξεις και πολύ ευάλωτη και εξαρτημένη από την ισορροπία δυνάμεων σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο.

Η γεωγραφική θέση λοιπόν μεταξύ της Ευρώπης, της Κεντρικής Ασίας και της Μέσης Ανατολής ασκεί στην Τουρκία αποκλίνουσες επιρροές οι οποίες σε συνδυασμό με την αστάθεια στην περιοχή οδηγούν σε εσωτερικές συγκρούσεις και κάνουν την Άγκυρα να αισθάνεται ευάλωτη. Η μεταοθωμανική Τουρκία παρέμεινε έως σήμερα μια χώρα των «πολλών λαών», λαοί οι οποίο κατά καιρούς καταπιέστηκαν με στρατιωτική βία και εξολοθρεύτηκαν με πογκρόμ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τα Σεπτεμβριανά του 1955 και οι εμφυλιοπολεμική διαμάχη με τους Κούρδους. Επιπροσθέτως οι εσωτερικές συγκρούσεις ενισχύονται και από το γεγονός ότι στην μουσουλμανική Τουρκία υποβόσκουν θρησκευτικές έριδες, χαρακτηριστικότερη των οποίων είναι η διαμάχη σουνιτών Τούρκων με τους Αλεβίτες.

Αυτές οι συγκρουσιακές καταστάσεις και πολιτισμικές αποκλίσεις περιορίζουν το δυναμικό της σημερινής Τουρκίας ως σταθερό, συνεκτικό και σύγχρονο κράτος, ενώ ταυτόχρονα αυτά τα ελλείμματα εξηγούν εν πολλοίς την βίαιη αποφασιστικότητα με την οποία η πολιτική και στρατιωτική νομενκλατούρα της Άγκυρας αντιμετωπίζει τα γεγονότα, υπερθεματίζοντας την «εθνική και μουσουλμανική ταυτότητα» της Τουρκίας, αλλά και τις σχέσεις της με την Ελλάδα. Πλέον γίνεται φανερό ότι οι προσπάθειες της Άγκυρας να αποσταθεροποιήσει την Συρία και να αποδυναμώσει τους Κούρδους πέτυχαν κατά βάση να αποσταθεροποιήσουν την ίδια την Τουρκία, η οποία με το μέτωπο που άνοιξε στην Μέση Ανατολή απέκτησε εμφανή τρωτά σημεία τόσο στην εσωτερική της πολιτική όσο και στην εξωτερική.

Η Τουρκία είναι βαθειά διχασμένη και δεν αποκλείεται θέλοντας να διαφύγει από την ευάλωτη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει, κατά την προσφιλή της τακτική, να «εξάγει» αυτό το πρόβλημα δημιουργώντας και προκαλώντας εντάσεις πολέμου με τους γείτονές της. Η Ελλάδα και η Κύπρος θα είναι εκ νέου ο στόχος σε μια εποχή που στην χώρα μας δημιουργούνται συνθήκες αμυντικής κατάρρευσης και η αμυντική ικανότητα βρίσκεται μακράν στο χειρότερο σημείο της σύγχρονης ελληνοτουρκικής ιστορίας, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Η Ελλάδα είναι σήμερα πιο αδύναμη από κάθε άλλη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας της και δεν είναι αδύναμη λόγω κάποιας πρόσκαιρης ανεπάρκειας, αλλά είναι αδύναμη δομικά εξ αιτίας ενός συντριπτικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος της Άγκυρας, το οποίο είναι επακόλουθο της προδοτικής πολιτικής αυτών που κυβέρνησαν την χώρα τις τελευταίες δεκαετίες.

Γ. Λιναρδής

Advertisements