Ο χρυσός, τα πετροδολάρια, η Ρωσία και η Κίνα

https://i1.wp.com/katehon.com/sites/default/files/styles/medium/public/oil-dollar.jpg

Το διεθνές νομισματικό σύστημα, όπως ξεκίνησε το 1944 στο Μπρέτον Γουντς και μετεξελίχθηκε μέχρι σήμερα, έχει γίνει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την παγκόσμια ειρήνη και ευημερία. Τώρα η Κίνα, υποστηριζόμενη από τη Ρωσία, δημιουργούν ένα βιώσιμο εναλλακτικό σύστημα που θα αντικαταστήσει την τυραννία του δολαρίου στο παγκόσμιο εμπόριο. Η Γουώλ Στρητ και η Ουάσιγκτον αδυνατούν να το σταματήσουν.

Λίγο πριν το τέλος του ΒΠΠ, η κυβέρνηση των ΗΠΑ, με τις συμβουλές των διεθνών τραπεζών της Γουώλ Στρητ, συνέγραψαν αυτό που πολλοί λανθασμένα θεωρούν ότι ήταν ένας  νέος κανόνας του χρυσού. Στην πραγματικότητα ήταν ένας κανόνας του δολαρίου, σύμφωνα με τον οποίο κάθε χώρα καθόριζε την αξία του νομίσματός της σε σταθερή ισοτιμία με το δολάριο. Σε αντάλλαγμα, η αξία του δολαρίου καθορίστηκε στο 1/35 μιας ουγκιάς χρυσού. Τη στιγμή εκείνη η Ουάσιγκτον και η Γουώλ Στρητ μπορούσαν να επιβάλουν ένα τέτοιο σύστημα, καθώς η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) κατείχε περίπου το 75% του παγκόσμιου νομισματικού χρυσού ως συνέπεια του πολέμου. Η συμφωνία Μπρέτον Γούντς εγκαθίδρυσε το δολάριο, το οποίο κατόπιν έγινε το αποθετικό νόμισμα του παγκόσμιου εμπορίου που διακρατούσαν οι κεντρικές τράπεζες.

Η επιθανάτια αγωνία του κανόνα του δολαρίου

Μέχρι το τέλος του 1960, με τα αυξανόμενα ελλείμματα του προϋπολογισμού των ΗΠΑ λόγω του κόστους του Πολέμου του Βιετνάμ και άλλες σπατάλες, ο κανόνας του δολαρίου άρχισε να εμφανίζει προβλήματα. Οι ανακάμπτουσες οικονομίες της Ιαπωνίας και Δυτικής Ευρώπης δεν χρειάζονταν πλέον τα δισεκατομμύρια δολάρια για να χρηματοδοτήσουν την αναδόμησή τους. Η Γερμανία και η Ιαπωνία είχαν γίνει εξαγωγικές χώρες με υψηλότερη αποδοτικότητα σε σχέση με τις βιομηχανίες των ΗΠΑ. Έπρεπε επομένως η Ουάσιγκτον να υποτιμήσει το δολάριο έναντι του χρυσού για να διορθώσει την αυξανόμενη ανισορροπία στο ισοζύγιο εξωτερικού εμπορίου. Θα ήταν ένα μεγάλο συν για την πραγματική οικονομία των ΗΠΑ. Εντούτοις, προμήνυε μεγάλες ζημιές για τις τράπεζες της Γουώλ Στρητ. Έτσι, οι κυβερνήσεις του Τζόνσον και του Νίξον εκτύπωσαν περισσότερα δολάρια και ουσιαστικώς εξήγαγαν τον πληθωρισμό σ’ ολόκληρο τον κόσμο.

Οι κεντρικές τράπεζες, ιδιαίτερα της Γαλλίας και της Γερμανίας, αντέδρασαν στην αδιαφορία της Ουάσιγκτον απαιτώντας χρυσό της Fed για τα αποθέματα δολαρίου που διατηρούσαν, στην τιμή των 35 δολαρίων ανά ουγκιά στη συμφωνία του Breton Γούντς του 1944. Μέχρι τον Αύγουστο του 1971 η εξαργύρωση του χρυσού για πληθωριστικά δολάρια είχε φτάσει σε σημείο κρίσης και ο κορυφαίος αξιωματούχος της Fed, Πώλ Βόλκερ (αργότερα διοικητής της Fed επί Κάρτερ και επί Ρήγκαν και πολύ αργότερα σύμβουλος του Ομπάμα) συμβούλεψε τον Νίξον να ξηλώσει το σύστημα Μπρέτον Γούντς.

Μέχρι το 1973 ο χρυσός επιτρέπονταν από την Ουάσιγκτον να κυκλοφορεί στο εμπόριο ελεύθερα και δεν είχε πλέον την υποστήριξη ενός ισχυρού δολαρίου. Αντίθετα, μια κατασκευασμένη κρίση πετρελαίου τον Οκτώβριο του 1973 που εκτόξευσε την τιμή του δολαρίου κατά 400% σε λίγους μήνες, δημιούργησε αυτό που ο Χένρι Κίσινγκερ ονόμασε πετροδολάριο.

Ο κόσμος χρειάζονταν πετρέλαιο για την οικονομία. Η Ουάσιγκτον, σε μια συμφωνία το 1975 με τη μοναρχία της Σαουδικής Αραβίας, εξασφάλισε ότι ο αραβικός ΟΠΕΚ θα αρνούνταν να πουλήσει ακόμη και μια σταγόνα πετρελαίου στον κόσμο για άλλο νόμισμα εκτός από το δολάριο. Έτσι, η ισοτιμία του δολαρίου εκτοξεύτηκε έναντι άλλων νομισμάτων όπως το γερμανικό μάρκο ή το ιαπωνικό γιέν. Οι τράπεζες της Γουώλ Στρητ κατακλύστηκαν από καταθέσεις πετροδολαρίων. Το καζίνο του δολαρίου είχε ανοίξει και λειτουργούσε και ο υπόλοιπος κόσμος το πλήρωνε.

Στο βιβλίο μου, «Θεοί του χρήματος: Η Γουώλ Στρητ και ο θάνατος του αμερικανικού αιώνα» αναφέρω λεπτομερώς πώς οι διεθνείς τράπεζες της Νέας Υόρκης όπως η Chase, η Citibank και η Bank of America χρησιμοποίησαν τα πετροδολάρια τότε για να ανακυκλώσουν τα αραβικά κέρδη του πετρελαίου προς τις χώρες που εισήγαγαν πετρέλαιο στον αναπτυσσόμενο κόσμο τη δεκαετία του 1970, πράγμα που φύτεψε τους σπόρους για την επονομαζόμενη Κρίση Χρέους του Τρίτου Κόσμου. Περιέργως, ήταν ο ίδιος ο Πωλ Βόλκερ, προστατευόμενος του Ντέιβιντ Ροκφέλλερ και της Τράπεζας του Ροκφέλλερ Chase Manhattan Bank, ο οποίος τον Οκτώβριο του 1979 ως Διοικητής της Fed πυροδότησε την κρίση χρέους της δεκαετίας του 1980 με την υπερβολική αύξηση των επιτοκίων της Fed. Είπε ψέματα και ισχυρίστηκε ότι αυτό το έκανε για να μειώσει τον πληθωρισμό. Αντίθετα, το έκανε για να σώσει το δολάριο και τις τράπεζες της Γουώλ Στρητ.

Σήμερα το δολάριο είναι ένα περίεργο φαινόμενο. Οι ΗΠΑ από το 1971 έχει μετατραπεί από μια βιομηχανική χώρα πρώτης τάξεως σε ένα γιγαντιαίο, φορτωμένο με χρέος καζίνο της κερδοσκοπίας.

Με τα επιτόκια της Fed μεταξύ μηδέν και ένα τοις εκατό τα τελευταία εννέα χρόνια, οι μεγάλες τράπεζες της Γουώλ Στρητ, αυτές που είναι υπόλογες για την παγκόσμια κρίση από το 2008 και μετά, είναι έτοιμες να φτιάξουν άλλη μια φούσκα στα χρηματιστήρια μετοχών. Οι μεγάλες εταιρείες χρησιμοποίησαν το φτηνό χρήμα για να αγοράσουν τις ίδιες μετοχές τους, ωθώντας τις τιμές των μετοχών υψηλότερα και δημιουργώντας την ψευδαίσθηση μιας «οικονομικής ανάκαμψης.» Ο δείκτης μετοχών S&P-500 ανέβηκε κατά 320% από τα τέλος του 2008. Και σας διαβεβαιώ ότι οι μετοχές αυτές δεν ανέβηκαν επειδή η οικονομία των ΗΠΑ αναπτύχθηκε κατά 320%.

Τα αμερικανικά νοικοκυριά έχουν μικρότερα εισοδήματα κάθε χρόνο που περνάει. Από το 1988, το μέσο εισόδημα μιας οικογένειας έχει παραμείνει στο ίδιο επίπεδο λόγω του πληθωρισμού. Και τα νοικοκυριά πρέπει να δανείζονται περισσότερο από ποτέ στην ιστορία. Το ομοσπονδιακό κρατικό χρέος είναι στα 20 τρισεκατομμύρια δολάρια χωρίς να προβλέπεται μείωσή του. Οι αμερικανικές βιομηχανίες έχουν κλείσει και η παραγωγή έχει μετακομίσει στο εξωτερικό. Αυτό που έχει μείνει στη χώρα είναι οι χρεωμένες εταιρείες των «υπηρεσιών» όπου εκατομμύρια εργάζονται σε δυο και τρεις δουλειές μερικής απασχόλησης για να επιβιώσουν.

Ο μόνος παράγοντας που κρατά το δολάριο από την ολική κατάρρευση είναι ο στρατός των ΗΠΑ και οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις της Ουάσιγκτον σε όλον τον κόσμο που διευκολύνουν τη ληστεία της παγκόσμιας οικονομίας.

Όσο τα βρώμικα κόλπα της Ουάσιγκτον και της Γουώλ Στρητ κατάφερναν να δημιουργούν μια κρίση όπως αυτή στην Ευρωζώνη το 2010 μέσω της Ελλάδος, οι χώρες με εμπορικό πλεόνασμα όπως οι Κίνα, η Ιαπωνία και η Ρωσία δεν είχαν άλλες επιλογές παρά να αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα (χρέος των ΗΠΑ) με τα πλεονάζοντα δολάρια από το διεθνές εμπόριό τους. Οι ΗΠΑ μπορούσαν να εκτυπώνουν ατέλειωτους όγκους δολαρίων που δεν υποστηρίζονται από τίποτε άλλο παρά από F-16 και άρματα μάχης Άμπραμς. Αγοράζοντας αμερικανικά ομόλογα, η Κίνα, η Ρωσία και άλλοι στην ουσία χρηματοδότησαν τους πολέμους των ΗΠΑ που στόχευαν αυτές τις ίδιες.

Μια βιώσιμη εναλλακτική του δολαρίου λύση

Τώρα, κατά ειρωνεία της τύχης, η Ρωσία και η Κίνα αποκαλύπτουν προσεκτικά το εναλλακτικό νόμισμα που φοβούνται όλοι, ένα διεθνές νόμισμα που υποστηρίζεται από τον χρυσό και δυνητικά πολλά παρόμοια νομίσματα που μπορούν να εκτοπίσουν τον ηγεμονικό ρόλο του δολαρίου.

Εδώ και πολλά χρόνια, τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα αγόραζαν και συνεχίζουν να αγοράζουν τεράστιες ποσότητες χρυσού για να τις προσθέσουν στα αποθέματα των κεντρικών τραπεζών τους που εν γένει είναι σε δολάρια ή ευρωπαϊκό νόμισμα. Μέχρι πρότινος δεν ήταν σαφές γιατί το έκαναν.

Τώρα είναι σαφές το γιατί.

Η Κίνα και η Ρωσία, πιθανόν με τη συνεργασία άλλων χωρών των BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική) και του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), είναι έτοιμες να ολοκληρώσουν τη νέα νομισματική αρχιτεκτονική που είναι εναλλακτική του δολαρίου παγκοσμίως.

Σήμερα, τα μέλη του SCO εκτός από τη Ρωσία και την Κίνα περιλαμβάνουν το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν, το Ουζμπεκιστάν και πιο πρόσφατα την Ινδία και το Πακιστάν. Πρόκειται για έναν πληθυσμό πάνω από 3 δισεκατομμύρια ανθρώπων, κάπου το 42% του παγκόσμιου πληθυσμού, που συμπράττουν σε μια οικονομική και πολιτική συνεργασία.

Αν προσθέσουμε στα μέλη του SCO τα κράτη παρατηρητές, δηλαδή, το Αφγανιστάν, τη Λευκορωσία, το Ιράν και τη Μογγολία, μια ματιά στον παγκόσμιο χάρτη δείχνει τις εντυπωσιακές προοπτικές του αναδυόμενου SCO.

Ο χρυσός και τα κατασκευαστικά έργα κατά μήκος του δρόμου του μεταξιού.

Αντίθετα με τις BRICS που δεν αποτελούνται από συνορεύουσες χώρες, η ομάδα του SCO σχηματίζει μια γεωγραφική οντότητα που ονομάζεται Ευρασία. Όταν ο κινέζος πρόεδρος Xi Jinping πρότεινες τη δημιουργία αυτού που τότε ονομάζονταν Νέος Οικονομικός Δρόμος του Μεταξιού σε ένα συνέδριο στο Καζακστάν το 2013, λίγοι στη Δύση το πήραν σοβαρά. Το όνομα σήμα είναι BRI (Belt, Road Initiative, δηλαδή, πρωτοβουλία για τα οδικά έργα κατά μήκος μιας ζώνης που θα διασχίζει την Ευρασία.)

Το σχέδιο προβλέπει την υλοποίηση έργων όπως τραίνα υψηλής ταχύτητας, λιμάνια, υποδομές μεταφοράς ενέργειας εντός μιας δεκαετίας που θα επισκιάσουν τις οικονομικές προοπτικές των χωρών της ΕΕ και της Βορείου Αμερικής.

Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι μια στρατηγική για να απελευθερωθούν οι χώρες της Ευρασίας από το δολάριο και από τις κυρώσεις των ΗΠΑ και τον οικονομικό πόλεμο που αυτές διεξάγουν βασισμένες στο δολάριο.

Στις 5 Σεπτεμβρίου, στο ετήσιο συνέδριο των BRICS στην Xiamen της Κίνας, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν έκανε σαφή τη ρωσική άποψη για τον σημερινό οικονομικό κόσμο. Δήλωσε ότι «Η Ρωσία συμμερίζεται τις ανησυχίες των χωρών BRICS για την αδικία της παγκόσμιας νομισματικής και οικονομικής αρχιτεκτονικής, η οποία αγνοεί την αυξανόμενη σημασία των αναπτυσσομένων χωρών. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τους εταίρους μας για να προωθήσουμε διεθνείς χρηματοοικονομικές μεταρρυθμίσεις και να υπερπηδήσουμε την υπερβολική κυριαρχία ενός περιορισμένου αριθμού αποθεματικών νομισμάτων.»

Από όσο γνωρίζω, ο Πούτιν δεν ήταν ποτέ πριν τόσο ξεκάθαρος σχετικά με τα νομίσματα. Αν μάλιστα το θέσουμε αυτό στο πλαίσιο της τελευταίας χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής που αποκαλύπτεται από το Πεκίνο, έχει καταστεί σαφές ότι ο κόσμος πρόκειται να απολαύσει κάποιους νέους βαθμούς οικονομικής ελευθερίας.

Χρηματιστηριακά παράγωγα σε γουάν

Σύμφωνα με μια ιαπωνική έκθεση, η Κίνα πρόκειται να ξεκινήσει τη διαπραγμάτευση στα χρηματιστήριά της (στη Σαγκάη) ενός παραγώγου συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης (oil futures) εκφρασμένου σε γουάν που θα μπορεί να μετατραπεί σε χρυσό. Πράγμα που φαίνεται ότι θα αποτελέσει μια εναλλακτική λύση για τους παγκόσμιους επενδυτές.

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως, το οποίο πληρώνει σε δολάρια ΗΠΑ. Αν το νέο συμβόλαιο αποκτήσει παγκόσμια αποδοχή, θα αποτελέσει σημείο  αναφοράς (benchmark) για το αργό πετρέλαιο. Αυτό θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τα δύο σημεία αναφοράς δηλαδή αυτό για τα συμβόλαια futures των North Sea Brent και West Texas Intermediate, που τώρα δίνουν στη Γουώλ Στρητ τεράστια πλεονεκτήματα.

Αυτό θα σήμαινε ότι εξαλείφεται ένας τεράστιος μοχλός χειραγώγησης των αγορών, πράγμα που θα άλλαζε τη γεωπολιτική ισορροπία δραματικά από τον Ατλαντικό προς την Ευρασία.

Τον Απρίλιο του 2016, η Κίνα έκανε μια μεγάλη κίνηση να γίνει το νέο κέντρο του εμπορίου στον χρυσό. Η χώρα αυτή σήμερα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός χρυσού, πολύ μπροστά από την Νότια Αφρική με τη Ρωσία υπ’ αριθμόν δύο.

Η Κίνα έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο αποθηκευτικό κέντρο στην κινεζική ζώνη ελεύθερου εμπορίου Qianhai κοντά στην Shenzhen, μια πόλη 18 εκατομμυρίων βόρεια του Χονγκ Κονγκ στο δέλτα του Ποταμού Pearl. Τώρα η Κίνα ολοκληρώνει την κατασκευή ενός μόνιμου θησαυροφυλακίου για χρυσό, μαζί με χρηματιστήριο και γραφεία. Ο 105 ετών Κινεζικός Σύλλογος Εμπορίου Χρυσού και Αργύρου συμμετέχει σε μια κοινοπραξία με την ICBC, τη μεγαλύτερη κρατική τράπεζα της Κίνας, για τη δημιουργία του Κέντρου Αποθήκευσης Qianhai.

Αρχίζει να γίνεται σαφές γιατί οι ύπουλες ΜΚΟ της Ουάσιγκτον όπως το Εθνικό Ίδρυμα για τη Δημοκρατία (National Endowment for Democracy) προσπάθησε, χωρίς όμως επιτυχία, να δημιουργήσει μια χρωματιστή επανάσταση εναντίον του Πεκίνου στο Χονγκ Κόνγκ το 2014, την ονομαζόμενη και Επανάσταση της Ομπρέλας.

Η χρηματιστηριακή αυτή πρωτοβουλία της Κίνας θα προκαλέσει μετατοπίσεις και στον ΟΠΕΚ, καθώς κάποιες από τις χώρες αυτές ίσως προτιμήσουν το υποστηριζόμενο από χρυσό γουάν για το πετρέλαιό τους αντί για το φουσκωμένο δολάριο που φέρει γεωπολιτικούς  κινδύνους όπως πρόσφατα συνέβη στο Κατάρ. Η ρωσική εταιρεία πετρελαίου, Ροσνέφτ ανακοίνωσε ότι η κινεζική κρατική εταιρεία πετρελαίου, CEFC China Energy Company Ltd., μόλις αγόρασε το 14% της Ροσνέφτ από το Κατάρ. Όλα φαίνεται ότι έχουν έναν σκοπό.

Πηγή

 

Advertisements