Πιθανές συνέπειες από το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του ιρακινού Κουρδιστάν

Οι πιθανές συνέπειες από το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του ιρακινού Κουρδιστάν

Μετά την εξουδετέρωση των ισλαμοσυμμοριτών σε εκείνες τις περιοχές του Ιράκ που κατοικούνται από Κούρδους, κυρίως στο βόρειο Ιράκ με επίκεντρο την Μοσούλη και το Κιρκούκ, η κουρδική περιφερειακή κυβέρνηση που έχει έδρα την πόλη Αρμπίλ ανακοίνωσε την διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 25 Σεπτεμβρίου με θέμα την ανεξαρτησία του ιρακινού Κουρδιστάν.

Η Άγκυρα αμέσως μετά την εξαγγελία του δημοψηφίσματος αντέδρασε και άσκησε δριμεία κριτική στον ηγέτη των Κούρδων Πεσμεργκά του Ιράκ Μασούντ Μπαρζανί, ο δε πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν δήλωσε ότι «η Τουρκία εγγυάται την εδαφική ακεραιότητα του Ιράκ και οι όποιες ενέργειες για ανεξάρτητο Κουρδικό κράτος δεν οδηγούν στην σωστή κατεύθυνση». Βέβαια ο Ερντογάν μάλλον λησμόνησε ότι τα τουρκικά στρατεύματα προ ολίγων μηνών είχαν εισβάλλει στο βόρειο Ιράκ αμφισβητώντας έμπρακτα την εδαφική ακεραιότητα της χώρας για την οποία κόπτεται τώρα η Άγκυρα, μια εισβολή που είχε ως στόχο την επανάκτηση  πρώην οθωμανικών κτήσεων στις περιοχές Μοσούλη και Κιρκούκ.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα είναι φυσικά υπέρ της ανεξαρτησίας του ιρακινού Κουρδιστάν. Το πώς θα αντιδράσει η Άγκυρα σε αυτό το αποτέλεσμα θα κριθεί στην συνεδρίαση του τουρκικού Συμβουλίου Ασφαλείας που θα συγκληθεί στις 22 Σεπτεμβρίου. Μετά την σύγκληση αυτή και την συζήτηση που θα επακολουθήσει στο τουρκικό υπουργικό Συμβούλιο θα γνωρίζουμε περισσότερα για τον βαθμό «ευαισθησίας» της Τουρκίας που θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον χειρότερο εφιάλτη της, τουτέστιν ανεξάρτητο Κουρδικό κράτος στα σύνορα της.

Αντίθετη προς το δημοψήφισμα είναι και η κεντρική κυβέρνηση της Βαγδάτης, ο πρωθυπουργός αλ Αμπάντι δήλωσε ότι «αν αμφισβητηθεί το Σύνταγμα και τα σύνορα της χώρας τότε αυτό θα είναι μια πρόσκληση σε πολλούς περιφερειακούς παράγοντες να παραβιάσουν τα σύνορα μας», εννοώντας προφανώς την Τουρκία. Ωστόσο ο πρωθυπουργός του Ιράκ άφησε στις δηλώσεις του περιθώρια για διάλογο και διαπραγματεύσεις με τους Κούρδους που είναι έτοιμοι για απόσχιση.

Σύμφωνα με πληροφορίες μονάδες του τουρκικού στρατού ήδη συγκεντρώνονται στα σύνορα με το Ιράκ, καθώς το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα επηρεάσει όχι μόνο το ιρακινό Κουρδιστάν αλλά και το τουρκικό Κουρδιστάν. Αν η Άγκυρα ξεκινήσει μια εισβολή στο Ιράκ χτυπώντας τους Κούρδους Πεσμεργκά θα βρεθεί αντιμέτωπη στα μετόπισθεν με τους Κούρδους του PKK, των οποίων οι δυνάμεις είναι βέβαιο ότι θα προστρέξουν προς ενίσχυση των φυλετικών αδελφών τους.

Οι αντιδράσεις της Ουάσιγκτον στο δημοψήφισμα σε επίπεδο δηλώσεων είναι αρνητικές, ο Λευκός Οίκος αναφέρει ότι δεν υποστηρίζει την πρόθεση της περιφερειακής κουρδικής κυβέρνησης να διεξαγάγει «αυτό τον μήνα» το δημοψήφισμα, καθώς αυτή η ενέργεια αποκλίνει από την καταπολέμηση των τζιχαντιστών και την σταθεροποίηση των απελευθερωμένων περιοχών από τους ισλαμοσυμμορίτες. Η Μόσχα δεν τάχθηκε μεν ανοικτά υπέρ του δημοψηφίσματος, από τα δημοσιεύματα όμως εντύπων που πρόσκεινται στον Πούτιν αναδύεται μια θετική στάση προς το δημοψήφισμα.

Στο πρόσφατο παρελθόν έχουμε τονίσει πολλές φορές ότι το κουρδικό μονοπάτι της Άγκυρας είναι διάσπαρτο με νάρκες, καθώς ο μεγαλύτερος γεωστρατηγικός φόβος της Τουρκίας είναι η ίδρυση ανεξάρτητου Κουρδικού κράτους στα σύνορα της. Κουρδική ανεξαρτησία στο Ιράκ (και στην Συρία) θα κλιμακώσει γεωμετρικά την πολυετή εσωτερική σύγκρουση της Άγκυρας με τον κουρδικό πληθυσμό που κυμαίνεται μεταξύ του 15% και 25% του συνόλου των κατοίκων, μπορεί να συμπαρασύρει σε εξεγέρσεις και άλλες εθνικές μειονότητες της τουρκικής επικράτειας, αλλά κυρίως δύναται να οδηγήσει σε απόσχιση κουρδικών επαρχιών της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Μπορεί μεν η επίσημη πολιτική της Άγκυρας να χαρακτηρίζει τους Κούρδους ως «ορεσίβιους Τούρκους» οι οποίοι στο πέρασμα των αιώνων απώλεσαν την εθνική τους συνείδηση και γλώσσα, η αλήθεια όμως είναι ότι η Τουρκία ως κληρονόμος της πολυεθνικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είναι ένα σύμφυρμα διαφορετικών φυλετικών ταυτοτήτων. Εκτός των Κούρδων στην Τουρκία υφίστανται και  άλλες μειονότητες όπως αυτή των Αράβων, των Αλεβιτών και των Ζάζα, αναφέροντας τις πλέον σημαντικές πληθυσμιακά.

Οι εξελίξεις στην Μέση Ανατολή φέρνουν την Άγκυρα αντιμέτωπη με τους Κούρδους Πεσμεργκά του Ιράκ, με τους Κούρδους της οργάνωσης PYD της Συρίας και τους Κούρδους του PKK στο εσωτερικό της μέτωπο. Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι οι Πεσμεργκά είναι αμερικανόφιλοι, ενώ το PKK και PYD συγκλίνουν περισσότερο προς την Ρωσία, κάτι που βασίζεται στους δεσμούς του παρελθόντος με την Σοβιετική Ένωση αλλά και στην πρόσφατη πραγματικότητα.

Οι τελευταίες ειδήσεις λοιπόν από το μέτωπο της Μέσης Ανατολής προεξοφλούν την δημιουργία αυτόνομων κουρδικών ή ανεξάρτητων περιοχών στην βόρεια Συρία και στο βόρειο Ιράκ, κάτι που θα κλιμακώσει το κουρδικό αντάρτικο στις νοτιοανατολικές επαρχίες της Τουρκίας. Το αποτέλεσμα θα είναι τεκτονικές γεωπολιτικές μετατοπίσεις. Η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάννης από την Άγκυρα έχει άμεση συνάφεια και σχέση με αυτές τις γεωπολιτικές αναταράξεις. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η Τουρκία εφόσον υπάρξει θέμα απόσχισης των νοτιοανατολικών της κουρδικών επαρχιών θα θελήσει να αποζημιωθεί με νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και την δυτική Θράκη.

Τουτέστιν τα θραύσματα των ναρκών από το κουρδικό μονοπάτι του Ερντογάν μπορεί να τραυματίσουν θανάσιμα την εδαφική μας ακεραιότητα.

Γ. Λιναρδής

Advertisements