Ο ρόλος των ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών (ΙΣΕ)

5623423423

Τα τελευταία είκοσι χρόνια έχει παρατηρηθεί αύξηση στον αριθμό των ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών (ΙΣΕ ή private military companies ή contractors, PMC). Η χρονική συγκυρία που οδήγησε στην πιο εντατική χρησιμοποίηση των εταιρειών αυτών ήταν το 1995 κατά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις από τον στρατό της Κροατίας, και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης εναντίον Σέρβων στρατιωτών.

Η Ουάσιγκτον είναι ο κορυφαίος χρήστης των ΙΣΕ, καθώς οι πολυάριθμοι πόλεμοι που διεξάγει εναντίον άλλων χωρών απαιτούν το Πεντάγωνο να βάζει άλλους να κάνουν όλη τη «βρώμικη δουλειά.» Ως αποτέλεσμα, μόνον τα τελευταία δέκα χρόνια ο στρατός των ΗΠΑ υπέγραψε πάνω από 3.000 συμβόλαια με ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες.

Σήμερα οι ΙΣΕ χειρίζονται περισσότερα το 90% όλων των μη-επανδρωμένων αεροσκαφών από όλα τα σκάφη αυτού του είδους που χειρίζονται μαζί η πολεμική αεροπορία και το ναυτικό των ΗΠΑ.  Επίσης ασχολούνται με αποστολές συλλογής πληροφοριών, ανάλυση στοιχείων, καθώς και την ανάπτυξη τεχνολογιών και υλικών, τη στρατιωτική εκπαίδευση, τη συνοδεία πομπών και υποστήριξη αερομεταφορών.

Τον Μάιο του 2007, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν για πρώτη φορά ότι το συνολικό ποσό που εγκρίθηκε για τις ΙΣΕ από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ήταν 33,6 δισεκατομμύρια δολάρια.

Τον Ιανουάριο του 2015, η Κεντρική Διοίκηση του στρατού των ΗΠΑ δημοσίευσε στατιστικά στοιχεία για το προσωπικό των ΙΣΕ, αναφέροντας ότι μόνον η CENTCOM απασχολεί περισσότερα από 43.000 άτομα, από τα οποία κάπου 17.000 είναι Αμερικανοί ενώ οι υπόλοιποι είναι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και της Αυστραλίας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αγορά των ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών υπερβαίνει τα 150 δισεκατομμύρια δολάρια.

Αν και η νομοθεσία των ΗΠΑ προβλέπει ότι «οι πιο περίπλοκες και ευαίσθητες επιχειρήσεις δεν πρέπει να υλοποιούνται από ιδιωτικές εταιρείες», η πραγματικότητα στο έδαφος είναι διαφορετική.

Συγκεκριμένα, η εφημερίδα Daily Mail δημοσίευσε τις δραστηριότητες της διαβόητης ιδιωτικής στρατιωτικής εταιρείας Academi, που ήταν παλαιότερα γνωστή ως Blackwater. Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, οι εντεταλμένοι της Academi είναι αναμεμιγμένοι σε βασανισμούς μελών της σαουδαραβικής βασιλικής οικογένειας και τους επιχειρηματίες που κρατήθηκαν μαζί με αυτούς στη Σαουδική Αραβία στις αρχές του Νοεμβρίου 2017. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρίγκηπας Μωχάμετ Μπιν Σαλμάν αυτοπροσώπως συμμετείχε στις ανακρίσεις χάρι στις υπηρεσίες της Academi. Ως αποτέλεσμα των ανακρίσεων αυτών, ο πρίγκηπας έλαβε συνολικά 194 δισεκατομμύρια δολάρια σε «αυθόρμητες δωρεές» από αυτούς τους οποίους ανέκρινε.

(Θα θυμάστε ότι η αστυνομικές υπηρεσίες της Σαουδικής Αραβίας συνέλαβαν συνολικά 11 πρίγκηπες, τέσσερις υπουργούς και δεκάδες πρώην υπουργούς και εξέχοντες επιχειρηματίες με την κατηγορία της διαφθοράς. Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, ο Αλ-Ουαλήντ Μπιν Ταλάλ.)

Ένα άλλο παράδειγμα της ιδιωτικοποίησης των πολέμων και της βίας εκ μέρους της Ουάσιγκτον ήταν η παράδοση φονικών όπλων σε περιοχές συγκρούσεων όπου αυτό απαγορεύεται από τη διεθνή νομοθεσία. Οι δυτικές ιδιωτικές εταιρείες συνεχίζουν να παραδίδουν τέτοια όπλα στην Ουκρανία εδώ και δύο χρόνια τώρα. Για παράδειγμα, η AirTronic παραδίδει εκτοξευτές χειροβομβίδων στο Κίεβο, πράγμα που επιβεβαιώνεται από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Richard Wendiver στη συνέντευξή του με την Voice of America.

Άλλες τέτοιες εταιρείες εκτελούν παρόμοια συμβόλαια σε άλλες περιοχές του κόσμου και δεν θα προκαλούσε έκπληξη αν οι τρομοκράτες της Συρίας και του Ιράκ εξοπλίζονταν με κορυφαία οπλικά συστήματα. Σχεδόν 1.500 φορτηγά γεμάτα με όπλα παραδόθηκαν στους τρομοκράτες του ISIS, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο αμύνης της Συρίας πριν μερικούς μήνες εφέτος. Αυτόματα όπλα και εκτοξευτές χειροβομβίδων που έχουν παραχθεί στις ΗΠΑ είναι συνηθισμένα μεταξύ των μαχητών του ISIS, τους οποίους το Πεντάγωνο υποστηρίζει ανεπισήμως. Όλα αυτά έχουν αποδειχθεί καθώς τόνοι από τέτοια όπλα έχουν βρεθεί στις περιοχές που χάνει το ISIS στη Συρία και το Ιράκ.

Οι ΙΣΕ παίζουν έναν σημαντικό αν και κρυφό ρόλο στη διεθνή γεωπολιτική σκηνή και είναι ικανές να επηρεάσουν συγκεκριμένες χώρες και ολόκληρες περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή, η Ουκρανία και το Αφγανιστάν. Το 2008, το καθεστώς των ΙΣΕ αποσαφηνίστηκε με το επονομαζόμενο Έγγραφο του Μοντρώ (Montreux Document), το οποίο υπεγράφη από 17 χώρες. Το έγγραφο αυτό περιέχει κανόνες εμπλοκής για αυτές τις εταιρείες και ρυθμίζει τις επιχειρήσεις τους σε εμπόλεμες ζώνες. Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό, η χώρα που φιλοξενεί μια ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία φέρει πλήρη ευθύνη για τις πράξεις της.

Valery Kulikov

Πηγές εδώ και εδώ

 

Advertisements